Mətbəx

Yazdır
Dolma

YARPAQ DOLMASI

Qoyun əti – 180 q, düyü – 30 q, baş soğan – 20 q, göyərti (keşniş, şüyüd və nanə) – 15 q, tənək yarpağı – 40 q, qatıq – 20 q, ərinmiş yağ – 10 q, duz, istiot, darçın. Qoyun ətinin yumşaq hissəsi baş soğanla birlikdə ətçəkən maşından keçirilir. Qiyməyə düyü, xırda doğranılmış göyərti (keşniş, şüyüd, nanə), duz, istiot və bəzi hallarda isladılmış noxud ləpəsi qatılır. Təzə üzüm yarpaqları qaynar suda pörtlədilir, duza qoyulmuş yarpaqlar isə yarımhazır vəziyyətə gəlincə suda bişirilir. Qiymə yaxşı qarışdırılır. Hər yarpağa orta hesabla 25 q qiymə bükülüb qazana yığılır, üzərinə su tökülüb hazır olana kimi (bir saat) bişirilir. Stola verildikdə ayrıca qabda qatıq qoyulur.

BADIMCAN DOLMASI

Qoyun əti – 163 q, badımcan – 300q, baş soğan – 20 q, ərinmiş yağ – 20 q, pomidor – 50 q, göyərti (reyhan, keşniş) – 15 q, darçın – 0,2 q, qatıq – 50 q, istiot -0,1 q, duz. Badımcanın saplağı ilə birlikdə üçü kəsilir, soyuq duzlu suya salınıb qaynayana kimi qızdırılır. 1-2 dəqiqə pörtülür. Uzununa kəsilib tumdan təmizlənir . qoyun ətindən soğanla birlikdə qiymə hazırlanır, duz, istiot vurulur, arasıkəsilmədən qarışdırılaraq qızardılır. Qiyməyə doğranmış göyərti və darçın qatılıb qarışdırılır və badımcanlara doldurulur. Qiymə ilə doldurulmuş badımcanlar dayaz qazana yığılıb ətrafına pomidor dilimləri düzülür, az miqdar bulyon tökülüb öz buğunda bişirilir. Süfrəyə verildikdə üstünə öz sousundan tökülür. Ayrıca qabda darçınlı qatıq verilir.

POMİDOR DOLMASI

Qoyun ətindən soğanla birlikdə qiymə hazırlanır, duz, istiot vurulur, arasıkəsilmədən qarışdırılaraq qızardılır. Qiyməyə doğranmış göyərti və darçın qatılıb qarışdırılır. Orta ölçüdə bərk pomidor seçilib təpəsi kəsilir və özəyi çıxarılır. Hazırlanmış pomidora qiymə doldurulur, dayaz qazana yığılır. Üzərinə pomidordan çıxarılmış özəyin yağda qızardılması ilə hazırlanmış sous əlavə edilib öz buğunda bişirilir.

BİBƏR DOLMASİ

Bibər yuyulur, özəyi çıxarılır. Qoyun ətindən quyruq və soğanla qiymə hazırlanır. Qiyməyə duz, istiot və pörtlədilmiş düyü qatılıb qarışdırılır. Həmin qiymə bibərə doldurulur, yağda qızardılır və üstünə azacıq bulyon tökülüb 15-20 dəqiqə öz buğunda bişirilir


KƏLƏM DOLMASI

Qoyun əti – 162 q, düyü – 20 q, noxud – 10 q, baş soğan – 15 q, kələm – 220 q, şabalıd – 50 q, keşniş – 15 q, pomidor – 50 q, şərab sirkəsi – 10 q, və ya limon turşusu – 2 q, şəkər – 5 q, və ya doşab - 15 q, darçın – 0,1 q, duz. Qoyun ətindən soğanla birlikdə qiymə hazırlanır. Qiyməyə düyü, soyuq suda isladılmış noxud ləpəsi, təmizlənmiş və xırda doğranmış şabalıd, pomidor, göyərti, istiot və duz vurulub ciddi qarışdırılır. Kələmi qaynar suda pörtüb, yarpaqları ayırır və hər pay üçün üç ədəd olmaqla kələmin içərisinə qiymə qoyulub kvadrat formasında bükülür. Qazana yığılır, üzərinə bulyon və ya su tökülür, bişirilir. Hazır olmasına 20 dəqiqə qalmış üzərinə şəkər və sirkədən edilir. Süfrəyə verdikdə kələm dolmasının üstünə bişirildiyi sousdan tökülüb darçın səpilir.

ALMA DOLMASI

Qoyun əti – 60 q, ərinmiş yağ – 10 q, alma – 200 q, baş soğan – 15 q, şəkər – 5 q, şərab sirkəsi – 10 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Qoyun ətindən qiymə yağda qızardılır, üzərinə şəkər və sirkə əlavə edib hazır vəziyyətə çatdırılır. Orta ölçülü yumru almaların özəyi çıxarılır. Hazırlanmış almaya qiymə doldurulur və azacıq bulyonda bişirilir. Süfrəyə verildikdə üstünə yağda qızardılmış soğan qoyulur.

HEYVA DOLMASI

Qoyun əti – 108 q, heyva – 400 q, ərimiş yağ – 25 q, şabalıd – 25 q, şüyüd – 12 q, şəkər – 5 q, duz. Qoyun ətindən hazırlanmış qiyməyə duz, göyərti və qabıqdan təmizlənmiş şabalıd qatılır. Heyvanın içi çıxarılıb oraya qiymə doldurulur, üstünə bulyon töküb öz buğunda bişirilir.

ƏVƏLİK DOLMASI

Xammalların miqdarı və hazırlanma qaydası yarpaq dolmasında olduğu kimidir. Üzüm yarpağı əvəzinə əvəlik götürülür. Cökə və heyva yarpağından da bu cür dolma bişirilir.

SOĞAN DOLMASI

Qoyun əti – 163 q, baş soğan – 178 q, düyü – 15 q, qoyun quyruğu – 20 q, ərinmiş yağ – 20 q, qatıq – 50 q, darçın - 0,1 q, istiot - 0,1 q, duz. Qiymə bibər dolmasında olduğu kimi hazırlanır. Lakin ona qızardılmış soğan qatılır. İri baş soğanın özəyi çıxarılıb içərisinə qiymə yerləşdirilir. Qazana yığıb azacıq bulyon əlavə edərək öz buğunda bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə xörəyin öz şirəsindən tökülür və yanına darçın qatılmış qatıq qoyulur.

Kabab

TİKƏ KABAB

Qoyun əti – 330 q, baş soğan - 60 q, göy soğan – 40 q, cəfəri və reyhan – 10 q, sumaq – 3 q, və ya nar şərab – 5 q, duz, istiot. Qoyun ətinin bud və ya bel hissəsindən 35-40 qramlıq tikələr kəsib duz və istiot vurulur, şişə taxılır və manqalda od üzərində qızardılır. Bəzən kebabın əvvəlində yazılmış qayda üzrə basdırma hazırlanır. Kebab hazır olan kimi masaya verilməlidir. Tikə kebabın yanında halqavarı doğranmış soğan və ya narşərab, (yay vaxtı şişdə qızardılmış pomidor) istiot və duz verilir.

LÜLƏ KABAB

Qoyun əti -330 q, quyruq yağı – 20 q, baş soğan – 20 q, göy soğan – 40 q, cəfəri və reyhan – 15 q, buğda unu – 45 q, sumaq – 3 q, duz, istiot. Qoyun ətinin yumşaq hissəsi soğanla birlikdə ətçəkən maşından keçirilir, istiot və duz vurulub ciddi qarışdırılır. Qiymə soyumaq üçün 20 dəqiqə soyuducuya qoyulur. Qiymə bir qədər enli şişlərdə uzunsov formaya salınır. Lüləkebab manqalda közərmiş kömür üzərində qızardılmış. Lüləkebab süfrəyə verildikdə lavaşın içinə qoyulur. Lavaş hazırlamaq üçün mayasız bərk xəmir 1 mm qalınlığında yayılır və hər iki üzü yağsız tavada bişirilir. Lüləkəranın yanına halqavarı doğranılmış baş soğan, sumaq, yaxud şişdə qızardılmış pomidor verilir.

HƏVƏSKAR KABABI

Xammallar və hazırlanma qaydası tikə-kebabda olduğu kimidir. Burada qoyun cəmdəyi belinin qabırğa sümükləri ilə birlikdə 5-6 tikə ət kəsir və şişə taxıldıqda həmin tikələrin üstü bir tərəfə baxmalıdır.

TOYUQ KABABI

Toyuq əti – 300 q, baş soğan – 35 q, keşniş və cəfəri – 25 q, duz, istiot, sumaq. İlk emaldan keçirilmiş toyuq ətdən 40-50 qramlıq tikələr kəsilir, duz və istiot vurulur. Şişə taxılıb manqalda qızardılır. Hazır kebabın yanına halqavarı doğranmış baş soğan verili və üstünə göyərti səpilir. Hind toyuğu kebabı da belə hazırlanır.

CÜCƏ KABABI

Cücə - 285 q, xama – 10 q, baş soğan – 30 q, keşniş və cəfəri – 25 q, limon - 1/2 əd., və ya narşərab – 25 q, duz, istiot. İlk emaldan keçirilmiş cücə iki hissəyə bölünür, istiot və duz vurulub şişə taxılır. Xama ilə isladılıb manqalda qızardılır. Hazır kebabın yanında halqavarı doğranmış baş soğan verili və üstünə limon dilimi qoyulur.

TAVA KABABI

Qoyun əti – 220 q, ərinmiş yağ – 30 q, baş soğan – 40 q, yumurta – 2 əd., şəkər – 5 q, sirkə - 10 q, keşniş və şüyüd – 25 q, duz, istiot. Yay vaxtı şəkər və sirkə 50 q pomidorla əvəz edilir. Qoyun ətinin yumşaq hissəsi soğanla ətçəkən maşından keçirilir, istiot v duzu vurulub qarışdırılır. Hər pay üçün 3 ədəd girdə küftələr hazırlanıb yağda qızardılır, şəkər və sirkə vurulub şirə hazırlanır. Tava kebabına kiçik tavaya düzüb üstünə göyərti qarışdırılmış yumurta, habelə soğandan hazırlanmış şirə töküb hazır vəziyyətə gətirirlər. Süfrəyə verdikdə üstünə göyərti səpilir.

BADIMCANLA QUYRUQ KABABI

Badımcan – 350 q, qoyun quyruğu – 60 q, soğan – 40 q, cəfəri və şüyüd – 20 q, duz, istiot. Badımcan (xırdaları) təmizlənir, saplağı kəsilir. Qoyun quyruğu 15-20 q çəkidə doğranır və növbə ilə badımcanla şişə taxılır. Manqalda qızardılır, süfrəyə verdikdə badımcanın qabığı təmizlənir, quyruqla birlikdə xırdalanır, duz, istiot vurulur və üstünə göyərti səpilir.

KARTOF KABABI

Kartof – 350 q, qoyun quyruğu – 60 q, göy soğan – 40 q, cəfəri – 10 q, duz, istiot. Kartof soyulur, iriləri 40-50 qram çəkidə doğranır və qaynar duzlu suda pörtülür (15020 saniyə). Qoyun quyruğu 15-20 qram çəkidə doğranır, növbə ilə kartofla şişə taxılır və manqalda qızardılır. Hazır kebabın üstünə göyərti səpilir.

QARA CİYƏR KABABI

Qoyun qara ciyəri – 230 q, qoyun quyruğu – 60 q, cəfəri – 18 q, sumaq – 3 q, duz. Qara ciyər pərdələrdən təmizlənir. 30-40 qr çəkidə doğranır . Qoyun quyruğu 1015 qramlıq tikələrə doğranır və növbə ilə qara ciyərlə şişə taxılır. Manqalda qızartmazdan əvvəl qara ciyərə duzlu su çilənir. Hazır kebabın üstünə göyərti və sumaq səpilir.

Əsas yeməklər

SƏBZİ QOVURMA

Qoyun əti – 330 q, baş soğan – 50 q, ərinmiş yağ – 25 q, abqora – 10 q, və ya limon turşusu - 0,3 q, zəfəran - 0,1 q, göyərti – 200 q (ispanaq və turşəng – 50 q, keşniş və şüyüd – 50 q, kəvər – 50 q, göy soğan – 50 q, istiot, duz. Qoyun ətinin bud hissəsi əvvəlcə sümükdən ayrılır və 25-35 qramlıq tikələrə kəsilir. Ətə duz və istiot vurulub qızardılır. Sonra yağda qızardılmış soğan, zəfəran şirəsi, limon turşusu və ya abqora ilə birlikdə öz buğunda bişirilir. Hazır olmasına 5 dəqiqə qalmış doğranmış göyərti (ispanaq, turşəng, keşniş, şüyüd, kəvər, göy soğan) qatılır. Süfrəyə verdikdə yanına qatıq qoyulur.

ALÇALI-LİMONLU QOVURMA

Qoyun əti – 275 q, ərinmiş yağ – 30 q, baş soğan – 50 q, quru alça – 20 q, limon - 1/5 əd., zəfəran - 0,05 q, istiot – 0,1 q. Qoyun ətindən 25-30 qramlıq tikələr kəsilir, duz, istiot vurub soğanla qızardılır. Sonra azacıq bulyon, alça və zəfəran şirəsi qatılıb öz buğunda bişirilir. Paylıq tavada süfrəyə verilir, üstünə limon dilimi qoyulur.

TURŞU QOVURMA

Qoyun əti – 221 q, ərinmiş yağ – 25 q, baş soğan – 60 q, gavalı qurusu – 25 q, istiot - 0,1 q, duz. Boz qovurma kimi bişirilir. Hazır olmasına 30 dəq. qalmış gavalı əlavə edilir.

NAR QOVURMA

Qoyun əti – 330 q, ərinmiş yağ – 30 q, nar – 50 q, şabalıd – 180 q, baş soğan – 100 q, zəfəran - 0,05 q, keşniş və şüyüd – 15 q, istiot - 0,1 q, duz. Qoyun əti 60-70 qramlıq tikələrə doğranır, duz və istiot vurulub yağda qızardılır. Üzərinə yağda qızardılmış soğan, təmizlənmiş şabalıd, bulyon və zəfəran şirəsi əlavə edib öz buğunda bişirirlər. Hazır olmağa 5 dəq. qalmış nar dənələri və ya şirəsi əlavə olunur. Süfrəyə verildikdə üstünə göyərti səpilir.

BOZ QOVURMA

Qoyun əti – 163 q, ərinmiş yağ – 30 q, baş soğan – 50 q, zəfəran - 0,1 q, keşniş və şüyüd – 15 q, duz. Qoyun əti 15-20 qramlıq tikələrə doğranır, duzlanır və qızardılır. Doğranmış soğan və zəfəran şirəsi əlavə edilib bişirilir. Süfrəyə verildikdə üstünə göyərti səpilir.

HƏVƏSKAR QOVURMASI

Qoyun əti – 300 q, ərinmiş yağ – 30 q, baş soğan – 50 q, pomidor – 100 q, zəfəran - 0,05 q, istiot, duz. Qoyun ti 40-50 qramlıq çox da böyük olmayan sümüklü tikələrə doğranır, duz və istiot vurulub tavada yağ içində qızardılır. Üzərinə qızardılmış soğan, zəfəran şirəsi və bir qədər bulyon tökülüb hazır vəziyyətə çatdırılır. Pomidor iki yerə bölünüb yağda qızardılır. Süfrəyə paylıq tavada, qovurmanın yanına qızardılmış pomidor qoyulur.

TOYUQ LƏVƏNGİSİ

100 gr. xırdalanmış qoz, 2 orta qırmızı soğan, 1 x.q. ərinmiş yağ, 3-4 x.q. lavaşana, duz, istiot

Qozu xırdalamaq, amma yeyəndə bu xırdalar dişin arasında hiss olunmalıdır. Qərməzə soğanı təmizləyib, xırdalamaq və tənzifdə sıxmaq. Sonra tavada yağsız orta alovda soğanı “ölənə” kimi qızartmaq. Soyutmaq.

Lavaşananı xırdalayın, üstünə yumşalmaq üçün isti su tökün. Vaxt aşır qarışdırın, lazımsa yenə də isti su əlavə edin. Quru lavaşananın yerinə alça pastası da istifadə etmək olar.

Qozu, soğanı, ərinmiş yağı, duzu, istiotu və horranı bir qaba tökün və yaxşı qarışdırın. Dadın, kütlə turşməzə-duzlu və bir qədər acı olmalıdır.

Toyuğun artıq hissələrini – qanadın və budun uclarını kəsib atın.

Toyuğun içlə içini doldurun, qarnını sapla tikin. Qanadının altını, budları deşin. Qalan içlə toyuğun bayır hissəsinə sürtün və deşiklərə qoyun. Bir saat ərzində 180˚ S duxovkada bişirin.

QİYMƏ ÇIĞIRTMA

Qoyun əti – 163 q, baş soğan – 40 q, ərinmiş yağ – 25 q, yumurta – 2 əd., şüyüd – 12 q, zəfəran – 0,1 q, istiot – 0,11, duz. Qoyun əti ilə soğandan hazırlanmış qiyməyə duz, istiot və zəfəran vurulub yağda qovurulur. Qiymənin üstünə çalınmış yumurta vurulub qızdırıcı şkafda bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə göyərti səpilir.

AZƏRBAYCANSAYAĞI ƏT QIZARTMASI

Qoyun əti – 330 q, qoyun böyrəyi – 85 q, kərə yağı – 25 q, baş soğan – 50 q, təzə pomidor – 100 q, buğda unu – 90 q, keşniş və şüyüd – 12 q, istiot - 0,1 q, duz. Qoyun ətini hər paya 4-5 ədəd olmaqla doğrayır və böyrəyi pərdədən təmizləyib iki yerə bölürlər. Ətlə böyrəyə duz və istiot vurub yağda qovurur, qızardılmış soğan əlavə edirlər. Lüləkababda olduğu kimi lavaş hazırlanır. Süfrəyə verdikdə boşqaba əvvəlcə lavaş qoyulur, onun içinə ət qızartması, yanlarına isə pomidor düzülüb göyərti səpilir.

ÖVRİŞTƏ

Toyuq əti – 270 q, ərinmiş yağ – 30 q, zoğal qurusu – 100 q, baş soğan – 50 q, şəkər – 5 q, istiot - 0,1 q, duz. Emal olunmuş toyuq 30-35 qramlıq tikələrə doğranır, duz, istiot vurulub yağda qızardılır. Soğan ayrıca qızardılır, sonra isladılmış zoğal qurusu, axırda şəkər əlavə edilir və tavadakı toyuğun üstünə tökülür. Yaxşı qarışdırılıb hazır olunca bişirilir.

GƏNCƏ ÇIĞIRTMASI

Qoyun əti – 220 q, yumurta - 2 əd., baş soğan – 50 q, ərinmiş yağ – 25 q, qatıq – 50 q, pomidor – 50 q, limon turşusu – 5 q, keşniş və ya şüyüd – 15 q, zəfəran - 0,05 q, istiot, duz. Qoyun ətindən 60-70 qramlıq tikələr kəsilir, qazana yığılır, bulyon və zəfəran şirəsi əlavə edilib öz buğunda bişirilir. Baş soğan ayrıca yağda qızardılır, üzərinə bişmiş qoyun əti düzülür, limon turşusu qatılır. Qarışdırıldıqdan sonra üstünə çalınmış yumurta vurulur və hazır olunca bişirilir. Süfrəyə verdikdə çığırtmanı pomidor dilimləri bəzəyir, üstünə doğranmış keşniş və şüyüd səpilir. Yanına ayrıca qatıq qoyulur.

RİZƏ KÜFTƏ

Qoyun əti – 330 q, baş soğan – 100 q, ərinmiş yağ – 40 q, şərab sirkəsi – 20 q, şəkər – 10 q, tomat püresi – 15 q, keşniş və şüyüd – 25 q, istiot - 0,1 q, duz. Qoyun əti qiyməsindən hər pay üçün 10-12 ədəd 20-30 qramlıq küftəciklər hazırlanıb yağda qızardılır. Ayrıca yağda qızardılmış soğana tomat püresi əlavə edilib bulyonda açılır, üzərinə sirkə, şəkər, istiot və duz vurulub sous hazırlanır. Qızardılmış küftəciklərə sous tökülüb 5-10 dəqiqə öz buğunda bişirilir. Süfrəyə verdikdə üzərinə göyərti səpilir.

ARZUMAN KÜFTƏSİ

Qoyun əti – 163 q, ərinmiş yağ – 40 q, baş soğan - 30q, yumurta - 1 əd., keşniş - 15q, sumaq – 5 q, istiot, duz. Qoyun ətinin bud hissəsindən baş soğanla qiymə hazırlanır, duz, istiot vurulub soyudulur. Qiymədən iri küftələr hazırlanır, içərisinə bərk bişirilmiş 1 ədəd yumurta qoyulur və yumurlanır. Küftələr bulyonda zəif Alov üzərində bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə doğranılmış göyərti səpilir, yanına ayrıca sumaq qoyulur.

TƏNDİRDƏ QIZARDILMIŞ CÜCƏ

Cücə - 200 q, xama – 10 q, limon – 15 q, pomidor – 50 q, baş soğan – 30 q, keşniş və cəfəri – 25 q, istiot, duz. Emal edilmiş bütöv cücəyə duz, istiot vurulur və şişə taxılır. Səthinə xama sürtülür, təndirdə qızardılır. Hazır cücə boşqaba qoyulur, doğranmış pomidor, limon, baş soğan və göyərti ilə bəzədilir.

LƏNKƏRANSAYAĞI QAŞQALDAQ

Qaşqaldaq – 250 q, xama – 10 q, pomidor – 50 q, limon – 15 q, nar – 20 q, istiot, duz. Qaşqaldaq təmizlənir, istiot və duz vurulur. Üzərinə xama sürtülüb şişə taxılır. Manqalda közərmiş kömür üzərində və ya təndirdə qızardılır. Qızardılmış qaşqaldaq boşqaba qoyulur, yanına pomidor, limon dilimləri, nar dənələri və göyərti düzülür.

 

QIZARDILMIŞ TURAC

Turac – 280 q, xama – 10 q, baş soğan – 30 q, pomidor – 50 q, xiyar – 50 q, cəfəri və keşniş göyərtisi – 30 q, istiot, duz. Turac təmizlənir, istiot və duz vurulur. Üzərinə xama sürtülüb şişə taxılır. Manqalda və ya təndirdə qızardılır. Qızardılmış turac şişdən çıxarılıb boşqaba qoyulur, yanına doğranmış baş soğan, pomidor, xiyar və göyərti düzülür.

TAVA ƏTİ

Qoyun əti – 220 q, ərinmiş yağ – 30 q, baş soğan – 40 q, kartof – 100 q, badımcan – 60 q, qabaq – 50 q, pomidor – 50 q, xiyar – 30 q, istiot, duz. Qoyun əti tikələrə kəsilir, duz və istiot vurulub qızardılır. Azacıq bulyon, yağda qızardılmış soğan əlavə edilib öz buğunda bişirilir. Tərəvəzlər - kartof, badımcan, qabaq təmizlənir, ayrıca qızardılır və qoyun ətinə qatılır. Süfrəyə verdikdə təzə pomidor və xiyarla bəzədilir.

CIZBIZ

Qoyun bağırsağı (şirin bağırsaq) – 140 q, ürək – 60 q, qara ciyər – 67 q, böyrək – 60 q, mayalıq – 50 q, baş soğan – 50 q, kartof – 193 q, quyruq – 15 q, göyərti – 5 q, sumaq - 1,0 q, istiot - 0,1 q, duz. Yay fəslində 100 q pomidor. Təmizlənmiş qoyun bağırsağı 2-3 sm uzunluğunda doğranır. Qaraciyər, böyrək, ürək və mayalıq da doğranır, duz, istiot vurularaq birlikdə qovurulur. Sonra buna dilim şəklində doğranmış soğan və ayrıca uzunsov doğranılıb qızardılmış kartof əlavə edilir və hazır vəziyyətə gətirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə göyərti səpilir, yanına sumaq qoyulur.

İSPANAQ ÇIĞIRTMASI

İspanaq – 350 q, turşəng – 100 q, cəfəri və ya şüyüd - 15 q, baş soğan – 50 q, yumurta – 2 əd., ərinmiş yağ – 30 q, qatıq – 100 q, istiot, duz. Göyərti təmizlənir, yuyulur, iri-iri doğranıb pörtlədilir. Baş soğan ayrıca yağda qızardılır, göyərtiyə qatılıb duz və istiot vurulur. Üzərinə çalınmış yumurta tökülüb qızdırıcı şkafda bişirilir. Süfrəyə verdikdə hazır xörəyin üstünə yağ tökülür, yanına isə qatıq qoyulur.

YAYMA

Düyü – 67 q, süd – 100 q, ərinmiş yağ – 15 q, şəkər – 15 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Süd eyni miqdarda su ilə qarışdırılır, içinə düyü tökülüb zəif od üzərində bişirilir. Hazır olana yaxın şəkər və zəfəran şirəsi əlavə edilir. Süfrəyə verdikdə üstünə yağ tökülür.


ƏZMƏ

Qoyun qara ciyəri – 354 q, quyruq – 65 q, istiot - 0,1 q, duz. Qara ciyər pərdələrdən təmizlənir və qoyun quyruğu ilə duzlu suda yarım hazır vəziyyətə gəlincə bişirilir. Sonra ətçəkən maşından keçirilir, istiot, vurulub hazır olunca tavada qovurulur.

Plov

TURŞU QOVURMA

Əti yuyub bişirin. Şabalıdı çərtib (Şirin plovda şekil var) 5 dəqş qaynar suda bişirin. Sudan çıxarıb, qabığını soyun. Albuxarana 3-4 dəq. suda saxlayıb suyu boşaldın.

Baş soğanı həlqəli doğrayıb yağda “ölənədək” (şəffaf olanadək) qızardın. Əti əlavə edib qızardın. Soğan qızılı olmalıdır, ət də qızarılmalıdır.

 

Ayrı bir tavaya bir az yağ və ətin bulyonunu (bişirilmiş ətdən qalmış) töküb balaca odda şabalıdları qızardın. Eyni üsulla albuxaranı da qovurun. Bunları ətlə soğanın üstünə töküb astaca qarışdırın.

MEYVƏ PLOV

Düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, kişmiş – 30 q, ərik qurusu – 25 q, qaysı – 20 q, qara gavalı qurusu – 25 q, un – 10 q, yumurta - 1,6 əd., duz. Südlü plov kimi hazırlanır, lakin düyü suda bişirilir. Dəmə yağda bişirilmiş meyvə ilə birlikdə qoyulur. Süfrəyə verildikdə plovun üstünə yağda bişirilmiş meyvə və qazmaq qoyulur, yağ tökülür.

SƏBZİ-QOVURMA PLOV

Qoyun əti – 221 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, baş soğan – 50 q, göyərti (kəvər, keşniş, ispanaq, turşəng)- 150 q, limon turşusu – 0,1 q, və ya abqora – 5 q, zəfəran – 0,1 q, istiot – 0,1 q, duz. Yumşaq qoyun əti 35-40 qramlıq tikələrə doğranır, duz və istiot vurulub qızardılır. Ətin üzərinə yağda qızardılmış soğan, abqora, iri doğranılmış göyərti əlavə edib bişirilir. Ayrıca bişirilmiş plovun bir hissəsinə zəfəran vurulur. Boşqaba çəkilib yanına səbzi – qovurma qoyulur, üzərinə yağ tökülür.

FİSİNCAN PLOV

Qoyun əti – 220 q, və ya toyuq əti – 21 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, qoz ləpəsi – 50 q, nar – 50 q, və ya narşərab – 15 q, limon turşusu – 2 q, və yaxud abqora – 15 q, baş soğan – 20 q, darçın - 0,2 q, zəfəran - 0,1 q, istiot - 0,1 q, duz. Toyuq əti tikələrə doğranır, duz və istiot vurulub qarışdırılır. Suda ərinmiş limon turşusu və ya abqora qara çuqun tavada qaynadılıb döyülmüş qozun üstünə tökülür. Hazırlanmış toyuğa yağda qızardılmış soğan, qoz ləpəsi, azacıq bulyon, nar dənələri, darçın vurulub hazır olunca bişirilir. Fisincanı ətdən hazırladıqda qoyun əti qiyməsindən balaca küftələr yumurlanır, yağ-su qarışığında bişirilir və toyuq ətindən fisincanda olduğu kimi hazır vəziyyətə gətirilir. düyüdən ayrıca plov hazırlanır. Süfrəyə verdikdə boşqaba təpəcik şəklində düyü çəkilir, yanına fisincan və bir tikə qazmaq qoyub üstünə yağ tökülür.

ŞİRİN PLOV

Düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, kişmiş – 30 q, ərik qurusu (qaysı) – 30 q, şəkər – 40 q, qara gavalı qurusu – 30 q, buğda unu – 10 q, yumurta – 1/6 əd., duz. Meyvələr yağda şəkər əlavə etməklə qovurulur. Düyüdən yarım hazır vəziyyətdə plov bişirilir, meyvə ilə qarışdırılıb dəmə qoyulur. Süfrəyə verildikdə təpəcik şəklində boşqaba çəkilir, üstünə qazmaq və qara gavalı qurusu qoyulur.

QİYMƏ-ÇIĞIRTMA PLOV

Qoyun əti – 165 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, baş soğan – 30 q, yumurta - 2 əd., zəfəran - 0,1 q, istiot - 0,5 q, duz. Qoyun ətindən hazırlanmış qiymə yağda qızardılır, ayrıca yağda qızardılmış soğan qatılır, üstünə çalınmış yumurta vurulub qızdırıcı şkafda bişirilir. Düyüdən ayrıca plov hazırlanır. Süfrəyə verildikdə boşqaba plov çəkilir, üstünə qiymə-çığırtma qoyulub yağ tökülür.

XAM-DÖŞƏMƏ PLOV

Qoyun əti – 217 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 40 q, kişmiş – 15 q, qaysı – 15 q, albuxara – 15 q, xurma – 10 q, şabalıd – 30 q, qabaq – 100 q, istiot - 0,1 q, duz. Quzu ətindən hər paya 2-3 sümüksüz tikə kəsib duz və istiot vurulur. Meyvə və şabalıd yağda bişirilir. Qazanın dibinə yağ töküb qaymaq əvəzinə dilim-dilim doğranmış qabaq, onun üstünə ət tikələri və meyvə-şabalıd qarışığı yerləşdirilir. Ayrıca bişirilmiş düyü onların üzərinə tökülür və zəif od üzərində dəmə qoyulur. Süfrəyə verilən zaman plov boşqaba çəkilir, yanına quzu əti, meyvə-şabalıd və qabaq qoyulur, üstünə yağ tökülür.

PARÇA DÖŞƏMƏ PLOV

 

Qoyun əti – 217 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 40 q, kişmiş – 15 q, qaysı – 15 q, albuxara – 15 q, xurma – 10 q, şabalıd - 30 q, qabaq – 100 q, istiot - 0,1 q, duz.

Quzu ətindən hər paya 2-3 sümüksüz tikə kəsib duz və istiot vurulur. Meyvə və şabalıd yağda bişirilir. Qazanın dibinə yağ töküb qaymaq əvəzinə dilim-dilim doğranmış qabaq, onun üstünə ət tikələri və meyvə-şabalıd qarışığı yerləşdirilir. Ayrıca bişirilmiş düyü onların üzərinə tökülür və zəif od üzərində dəmə qoyulur. Süfrəyə verilən zaman plov boşqaba çəkilir, yanına quzu əti, meyvə-şabalıd və qabaq qoyulur, üstünə yağ tökülür.

LOBYA-ÇİLOV PLOV

Qoyun əti – 221 q, ərinmiş yağ – 50 q, ağ lobya – 50 q, düyü – 100 q, kişmiş – 40 q, baş soğan – 40 q, zəfəran - 0,1 q, darçın - 0,2 q, istiot - 0,1 q, duz. Hər paya 2-3 tikə ət götürülür, duz, istiot vurulub soğanla qızardılır, zəfəran şirəsi və bulyon əlavə edilib hazır olunca bişirilir. Lobya və düyü ayrılıqda bişirilir və süzülərək qarışdırılıb dəmə qoyulur. Kişmiş yağ içində ayrıca bişirilir. Süfrəyə verildikdə boşqaba düyü ilə lobya çəkilir, üstünə kişmiş, qazmaq qoyulur, yağ tökülür və darçın səpilir. Ət ayrıca verilir.

ALİ MÜSƏMBƏ PLOV

Qoyun əti – 221 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, albuxara – 20 q, qara gavalı qurusu – 40 q, baş soğan – 50 q, darçın - 0,2 q, zəfəran - 0,1 q, mixək - 0,05 q, istiot - 0,1 q, duz. Qoyun əti paylıq tikələrə doğranıb yağda qızardılır, az miqdarda bulyon, yağda qızardılmış soğan, qara gavalı, albuxara və ədviyyat qatılıb öz buğunda bişirilir. Ayrıca bişirilmiş plov boşqaba çəkilir, üstünə öz şirəsi ilə birlikdə hazır ət qoyulur, yağ tökülür və darçın səpilir.

OV QUŞU İLƏ PLOV

Ov quşu (qırqovul, kəklik, və ya turac) – 330 q, düyü – 120 q, ərinmiş yağ – 40 q, kişmiş – 30 q, zoğal axtası – 20 q, qaysı – 25 q, şabalıd – 50 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Emal edilmiş ov quşu yarım hazır olana qədər bişirilir. Soğan yağda qızardılır, ona kişmiş, xırda doğranmış meyvə qurusu və şabalıd əlavə edilir. Sonra bunlar quşun içərisinə doldurulur. Düyüdən adi qaydada plov bişirilir, içi doldurulmuş duş təmiz tənzifə bükülür və qazanda düyünün altına yerləşdirilib dəmə qoyulur. Süfrəyə verilən zaman boşqaba düyü çəkilib üstünə qiymələnmiş duş əti qoyulur və yağ tökülür. Qiymələnmiş cücə plov da bu üsulla hazırlanır.

QİYMƏ PLOV

Qoyun əti – 221 q, düyü – 100 q, ərinmiş yağ – 50 q, kişmiş – 30 q, zoğal axtası – 20 q, baş soğan – 40 q, şabalıd – 30 q, zəfəran - 0,1 q, un – 6 q, yumurta - 1/8 əd., darçın - 0,2 q, istiot - 0,1 q, duz. Qoyun əti qiyməsi tavada qızardılır, şabalıd təmizlənib xırda doğranır, kişmiş və zoğal axtası ilə birlikdə yağda qovurulur və onların hamısı ətə qatılıb hazır olana qədər bişirilir. Süfrəyə verdikdə ayrıca bişirilmiş plov boşqaba çəkilir, üstünə qazmaq və qiymə qoyulur, yağ tökülür və darçın səpilir.

ŞAŞƏNDAZ PLOV

Düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, yumurta - 2 əd., baş soğan – 100 q, limon turşusu - 0,5 q, şəkər – 5 q, zəfəran - 0,1 q, darçın - 0,2 q, istiot, duz. Soğan yağda qızardılır, limon duzu və şəkər qatılır. Üstünə çalınmış yumurta əlavə edilib bişirilir. Düyüdən ayrıca plov hazırlanır. Süfrəyə verdikdə plovun üstünə qayğanaq qoyulur, yağ tökülür və darçın səpilir.

ÇIĞIRTMA PLOV

Toyuq əti – 216 q, düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 40 q, baş soğan – 40 q, yumurta – 1 əd., limon turşusu - 0,05 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Emal edilib yuyulmuş cücə 35-40 qramlıq tikələrə doğranır, duzlanır və tavada yağ içində qızardılır. Bəzən cücə suda yarım hazır olana qədər bişirilir. Ona yağda qızardılmış soğan, limon turşusu, istiot, zəfəran vurulur üzərinə çalınmış yumurta tökülüb qızdırıcı şkafda bişirilir. Süfrəyə verilən zaman boşqaba təpəcik şəklində düyü çəkilir, yanına hazır çığırtma və bir dilim limon qoyulur, üzərinə yağ tökülür.

TOYUQ PLOV

Toyuq əti – 207 q, düyü – 100 q, baş soğan – 20 q, badam ləpəsi – 10 q, ərinmiş yağ – 10 q, kişmiş – 50 q, zirə - 0,1 q, zəfəran - 0,1 q, istiot - 0,1 q, duz. Toyuq suda hazır olunca suda bişirilir. Badam və meyvə yağda qovurulur, ayrı yağda qızardılmış soğan və zirə əlavə edilir. Ayrıca bişirilmiş plov boşqaba çəkilir, üstünə meyvə, toyuq ətinin tikəsi, qazmaq qoyulur və yağ tökülür.

ŞÜYÜD PLOV

Düyü – 150 q, ərinmiş yağ – 50 q, yumurta – 2 əd., süd – 30 q, şüyüd – 60 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Düyüdən adi qaydada plov hazırlanır və dəmə qoyulduqda narın doğranmış şüyüdlə qarışdırılır. Yumurtanı südlə çalıb omlet bişirir, paxlava şəklində doğranır. Boşqaba plov çəkilib üstünə omlet tikələri qoyulur və yağ tökülür. Bəzən omlet əvəzinə bişirilmiş qoyun əti götürülür.

 

KÜKÜ PLOV

Hisə verilmiş kütüm – 180 q, düyü – 100 q, ərinmiş yağ – 50 q, yumurta - 1 əd., istiot - 0,1 q, duz. Kütüm küküsü hazırlanır. Düyü və lobya ayrılıqda bişirilir, qarışdırılır, yağ vurulub dəmə qoyulur. Süfrəyə verdikdə boşqaba lobyalı plov çəkilir, yanına ayrıca paxlava şəklində doğranmış kütüm küküsü qoyulur.

SÜDLÜ PLOV

Hisə verilmiş kütüm – 182 q, düyü – 100 q, ərinmiş yağ – 40 q, süd – 250 q, buğda unu – 20 q, kişmiş – 50 q, ərik qurusu – 50 q, xurma – 25 q, şəkər – 20 q, yumurta - 1/10əd., zəfəran -0,1 q, duz. Düyü süddə yarım hazır olana qədər bişirilir, şəkər, yağ və zəfəran vurulub 1 saat saxlanılır. Sonra düyü kəfgirlə asılır, dibinə un, yumurta və sudan hazırlanmış nazik lavaş salınan qazanın içinə tökülüb 30-40 dəqiqə dəmə qoyulur. Kişmiş, ərik qurusu və xurma yağda bişirilir. Süfrəyə verdikdə boşqaba düyü çəkilir, yanına qazmaq və meyvə qoyulur. Plovun yanında ayrıca buğda bişirilmiş kütüm balığı verilir.

Balıq yeməkləri

NƏRƏ BALIĞINDAN KABAB

Nərə balığı – 347 q, bitki yağı – 5 q və ya xama – 10 q, baş soğan – 24 q, göy soğan – 32 q, təzə pomidor – 100 q, limon - 1/5 əd., narşərab – 5 q, sumaq – 1 q, istiot - 0,1 q, duz. Nərə balığı adi qaydada təmizlənir. 40-50 qramlıq tikələrə doğranır, duz, istiot vurulur, xama ilə isladılıb 7-10 dəqiqə manqalda qızardılır. Hazır balıq kababı yanına təzə pomidor, doğranmış soğan və limon dilimləri qoyulur. Narşərab və sumaq ayrıca verilir.

KÜTÜM LƏVƏNGİ

Təzə kütüm – 253 q, qoz ləpəsi – 50 q, baş soğan – 30 q, ərinmiş yağ – 10 q, zoğal axtası – 25 q, kişmiş – 50 q, duz. Balıq bütöv şəkildə təmizlənir, içalatı çıxarılır və yuyulur. Yağda qızardılmış soğana döyülmüş qoz, isladılıb xırda doğranmış zoğal axtası və kişmiş qatılıb qiymə hazırlanır. Balıq duzlanır, içinə qiymə qoyulub sapla sarınır, qızdırıcı şkafda bişirilir. Süfrəyə verildikdə eninə tərəfə tikələrə doğranır.

LƏNKƏRANSAYAĞI SUF BALIĞI

Təzə suf – 350 q, buğda unu – 10 q, ərinmiş yağ – 35 q, baş soğan – 50 q, cəfəri – 15 q, limon - 1/5 əd., istiot - 0,1 q, duz. Kiçik ölçülü balıqları bütöv, paylıq balıqları isə tikə şəklində emaldan keçirir, duz, istiot vurur, unla urvalayır və hazır olunca qızardırlar. Qızardılmış balığın yanına halqavarı doğranmış baş soğan, limon dilimi qoyulur, üstünə yağ tökülür və göyərti səpilir.

LƏNKƏRANSAYAĞI QIZARDILMIŞ BALIQ

Balıq – 248 q, buğda unu – 10 q, ərinmiş yağ – 25 q, baş soğan – 40 q, pomidor – 50 q, limon – 10 q, cəfəri – 15 q, istiot, duz. Çapaq balığı təmizlənir, tikələrə doğranır. Balıq tikələrinə istiot və duz vurulur, un içərisində urvalanıb hər iki tərəfi tavada qızardılır. Qızardılmış balıq bir neçə dəqiqə qızdırıcı şkafa qoyulub hazır vəziyyətə çatdırılır. Süfrəyə verilən zaman balıq qızartması boşqaba qoyulub yanına halqavarı doğranmış baş soğan, pomidor və limon dilimləri düzülür, üstünə cəfəri göyərtisi səpilir.

 

QIZARDILMIŞ QIZIL BALIQ

Qızıl balıq – 248 q, buğda unu – 10 q, ərinmiş yağ – 25 q, baş soğan – 40 q və ya göy soğan – 50 q, narşərab – 5 q, cəfəri – 15 q, istiot - 0,1 q, duz. Qızıl balıq təmizlənir, girdə tikələrə doğranır. Duz, istiot vurulur, unla urvalanıb yağda iki tərəfi qızardılır və bir neçə dəqiqə qızdırıcı şkafda bişirilir. Süfrəyə verdikdə yanına doğranmış baş soğan və ya göy soğan düzülür, üstünə göyərti səpilir, yanına narşərab qoyulur.

BALIQ KOTLETİ

Balıq filesi -200 q, çörəyin yumşaq hissəsi - 50 q, ərinmiş yağ -30 q, süd və ya su -70 q, istiot - 0,2 q, duz - 4 q.

 

Nərə və ya uzunburun balığın filesi doğrayıb soğanla birlikdə ət çəkən maşınından keçirirlər. Çəkilmiş ətə duz, istiot və süddə isladılmış bayat çörəyin yumşaq hissəsini əlavə edib qarışdırırlar. Kotlet kütləsindən kotletlər və ya küftələr hazırlayırlar, suxarıya batırıb yağda qızardırlar. Hazır kotletlər təzə tərəvəzlə bəzədilir, narşərab qoyulur.

İÇİ DOLDURULMUŞ ÇƏKİ BALIĞI

Xammalların miqdarı və hazırlanması kütüm ləvəngidə olduğu kimidir.

 

ÖZ BUĞUNDA BİŞİRİLMİŞ KÜTÜM

Təzə kütüm – 253 q, ərinmiş yağ - 15 q, baş soğan – 30 q, quru alça – 3 q, lavaşana – 5 q, keşniş – 15 q, istiot - 0,1 q, duz. Təmizlənib yuyulmuş balıq tikələrə doğranır, azacıq qızardılır və dayaz qazana yığılır. Üzərinə yağda qızardılmış soğan, alça, lavaşana, su və istiot tökülüb öz buğunda bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə xörəyin öz şirəsindən tökülür və göyərti səpilir. İçi doldurulmuş xəşəm: Məhsulların miqdarı və hazırlanması qaydası kütüm ləvəngidə olduğu kimidir.

TƏNDİRDƏ QIZARDILMIŞ KÜTÜM

Kütüm balığı – 250 q, pomidor – 50 q, xiyar – 50 q, baş soğan – 30 q, keşniş göyərtisi – 15 q, narşərab – 15 q, istiot, duz. Balıq təmizlənir, yuyulur və istiot və duz vurulub bütöv şəkildə təndirdə qızardılır. Süfrəyə verdikdə yanına təzə tərəvəz qoyulur və göyərti səpilir. Ayrıca narşərab verilir

BALIQ DOLMASI

Balıq əti – 150 q, soğan – 10 q, üzüm yarpağı – 45 q, keşniş – 20 q, qatıq -50 q, istiot və duz. Balığı (kütüm, suf, ağ balıq) təmizləyib sümükdən ayırırlar. Duz, istiot, xırda doğranmış baş soğan və keşnişlə qarışdırılır, ətçəkən maşından keçirilir. Üzüm yarpaqlarının saplağı kəsilir və qaynar suda pörtülür. Yarpağın hər birinə 25-30 qram qiymə bükülüb qazana yığılır. Üzərinə balığın sümüklərindən hazırlanmış bulyon tökülür və bişirilir. Süfrəyə verdikdə yanına qatıq qoyulur

Sulu yeməklər

DOVĞA

Qoyun əti – 108 q, baş soğan – 15 q, noxud – 15 q, qatıq – 200 q, xama – 40 q, yumurta – 1/3 q əd., un – 8 q, düyü – 20 q, göy soğan – 18 q, ispanaq – 40 q, keşniş – şüyüd, kəvər – 30 q, nanə - 15 q, kərəviz – 10 q, istiot, duz, darçın. Dovğa hazırlamaq üçün qatıq və xama un ilə çalınır, üzərinə yumurta və düyü əlavə edilir. Qatıq çürüməsin deyə, kütləni arası kəsilmədən bir qaydada bulaya – bulaya qızdırırlar. Qaynadıqdan sonra üzərinə narın doğranmış göyərti və düz töküb hazır olana qədər bişirirlər. Dovğa ətli və ətsiz hazırlanır. ətli dovğa bişirmək üçün ayrı qazanda əvvəlcədən isladılmış noxud qaynadılır, ət qiyməsindən xırda küftələr hazırlanır və noxudla birlikdə hazır olana kimi bişirilir. Sonra bişmiş noxud və küftələr əsas dovğa ilə qarışdırılır.

DÜŞBƏRƏ

Qoyun əti – 108 q, buğda unu – 4 q, yumurta – ¼ əd, baş soğan - 18 q, şərab sirkəsi – 10 q, keşniş – 15 q, nanə qurusu – 10 q, istiot, duz. Düşbərə hazırlamaq üçün sümüklərdən bulyon bişirilir, qoyun ətinin yumşaq hissəsindən soğan və ədviyyat qatmaqla qiymə hazırlanır. Mayasız yoğurulmuş bərk xəmir 1 mm qalınlığında yayılıb kiçik kvadratlar şəklində doğranır. Hər kvadratın ortasına 2-3 qram qiymə qoyulur. Kvadratlar ortadan və ya üçkünc qatlanıb küncləri geriyə dartılır. Düşbərəni bulyonda 5 dəqiqə bişirirlər. Ev şəraitində düşbərəni elə xırda hazırlayırlar ki, bir qaşığa 4-5 ədəd yerləşir. Süfrəyə verilən zaman yanına sarımsaqla sirkə qoyulur, üstünə isə keşniş və ya quru nanə səpilir.

KÜFTƏ-BOZBAŞ

Qoyun əti – 163 q, quyruq – 20 q, düyü – 15 q, təzə alça – 30 q, noxud – 25 q, kartof – 150 q, baş soğan – 18 q, zəfəran – 0,1 q, quru nanə - 0,1 q, istiot, duz. Küftə - bozbaş üçün sümüklərdən bulyon bişirilir. Qoyun ətinin yumşaq hissəsi baş soğanla birlikdə ətçəkən maşından keçirilir. Qiyməyə düyü, istiot, duz qatılıb yaxşı qarışdırılır. Hər küftənin içərisinə 2-3 ədəd yuyulmuş alça qoyulur. Noxud bulyonda bişdikdən sonra küftələr bulyona salınır və bişirilir. Həmçinin kartof və narın doğranıb qızardılmış soğan əlavə edilir. Xörəyin hazır olmasına 10-15 dəqiqə qalmış ona duz, istiot və zəfəran məhlulu əlavə edilib hazır vəziyyətə çatdırılır. Süfrəyə veriləndə üzərinə keşniş, yaxud quru nanə səpilir.

 

PİTİ

Ərzaqların miqdarı küftə-bozbaşda olduğu kimidir. Yay vaxtı zəfəran 50 q pomidorla əvəz edilir. Pitinin hər payına 55-60 qramlıq 2-3 tikə qoyun əti götürülür. Noxud 4-5 saat soyuq suda isladılır. Ət və noxudu piti qabına qoyub zəif od üzərində tədricən bişirirlər. Xörəyin hazır olmasına 30 dəqiqə qalmış kartof, iri doğranmış soğan, alça, duz və zəfəran şirəsi tökülüb hazır olana kimi bişirilir. Piti bir qayda olaraq bişirildiyi qabda süfrəyə verilir, yanına dərin boşqab və ya kasa, sumaq və təmizlənmiş baş soğan qoyulur.

KƏLLƏPAÇA (XAŞ)

Qoyun kəlləsi – 214 q, qoyun ayaqları – 179 q, qarın – 47 q, sarımsaq – 5 q, sirkə -10 q, duz. İlk emaldan keçirilib təmiz yuyulmuş qoyun kəlləsi, ayaqları və qarnı suda bişirilir. Əmələ gəlmiş kəf yığılır. Bişəndən sonra (6-7 saat ərzində) ət kəfgirlə çıxarılıb iri sümüklərdən ayrılır və 40-50 qram çəkidə doğranıb yenidən bulyonda bişirilir. Xörəyin yanına sarımsaqla sirkə qoyulur.

 

TOYUQ ŞORBASI

Toyuq əti – 155 q, düyü – 25 q, ərinmiş yağ – 20 q, alça və gavalı – 20 q, noxud – 20 q, baş soğan – 20 q, şüyüd – 10 q, istiot, zəfəran və duz. Toyuqdan bişirilmiş bulyon ələkdən süzülür. Düyü bulyonda bişirilir, üzərinə yağda qızardılmış soğan qatılıb hazır olmasına 15 dəqiqə qalmış ayrıca bişirilmiş noxud, alça və ya gavalı qurusu əlavə edilir. Sonra üzərinə dilim şəklində doğranmış bişirilmiş toyuq əti və doğranmış şüyüd əlavə edilib 1-2 dəqiqə qaynadılır.

PARÇA BOZBAŞ

Xammalların miqdarı küftə-bozbaşda olduğu kimidir. Əlavə olaraq heyva – 20 q, şabalıd – 25 q. Qoyun ətinin döş və ya kürək hissələrindən hər biri 60-80 q. çəkidə 2-3 tikə ət götürüb əvvəlcədən 4-5 saat suda isladılmış noxudla birlikdə bişirilir. Kəfi yığıb üzərinə doğranmış baş soğan və hazır olmasına 30 dəqiqə qalmış kartof əlavə edilir. Bundan sonra xörəyə duz, suda bişirilib təmizlənmiş şabalıd, dilim şəklində doğranmış heyva alça və zəfəran məhlulu tökülür. Mövsümündən asılı olaraq alça əvəzinə pomidor (hər paya 30q) qatılır. Süfrəyə verdikdə xörəyin üstünə nanə qurusu səpilir. Yanına soyulmuş baş soğan və sumaq qoyulur.

UMAC

Un – 50 q, ərinmiş yağ – 20 q, yumurta – 1 əd., baş soğan – 18 q, nanə qurusu - 1,0 q zəfəran - 0,1 q duz. Unun üstünə duzlu su ilə çalınmış yumurta çalınır və un ovuşdurulur. Bu zaman xırda xəmir qırıntıları alınır. Yağda qızardılmış soğan suda qaynadılır, xəmir qırıntıları ələkdə silkələnib artıq undan azad edilir və qaynar bulyona tökülərək arası kəsilmədən qarışdırılır. Süfrəyə verildikdə umaca zəfəran şirəsi vurulur, üstünə nanə səpilir.

QOVURMA BOZBAŞ

Qoyun əti – 163 q, quyruq – 20 q, baş soğan – 72 q, kartof – 100 q, şabalıd – 30 q, təzə alça – 20 q, və ya quru alça - 10 q, keşniş – 10 q, zəfəran - 0,1 q, istiot, duz. Qoyun əti 30-35 q çəkidə doğranır, duz, istiot və baş soğanla yağda qızardılır. Bulyon əlavə edilib bişirilir. Hazır olana 30 dəqiqə qalmış kartof, təmizlənmiş şabalıd, alça qatılıb bişirilir. Süfrəyə verdikdə zəfəran şirəsi və göyərti əlavə edilir. Yay vaxtı zəfəran və alça əvəzinə 50 q qırmızı pomidor götürülür.

XƏMİRAŞI

Qoyun əti – 163 q, buğda unu – 35 q, yumurta -1/4 əd., ərinmiş yağ – 10 q, ağ lobya – 20 q, şərab sirkəsi – 10 q, baş soğan – 20 q, keşniş – 20 q, quru nanə - 1 q, istiot, duz. Qoyun əti qiyməsindən hər pay üçün 5-6 ədəd xırda küftələr hazırlanır. Lobya ayrıca bişirilir. Mayasız xəmir 1 mm qalınlığında yayılır, üstünə un töküb 5 sm enində nazik lentlər kəsilib əriştə doğranır. Bulyona əvvəlcə ət küftələri salınıb bişirilir, sonra əriştə və bişmiş lobya qatılıb hazır vəziyyətə gətirilir. Hazır xörəyə doğranmış göyərti, süfrəyə verdikdə isə quru nanə səpilir. Şərab sirkəsi ayrıca verilir.

 

OVDUQ-DOĞRAMAC

Qatıq – 200 q, su – 100 q, təzə xiyar – 100 q, göy soğan – 40 q, keşniş – 10 q, şüyüd – 10 q, reyhan – 5 q, yumurta – 1 əd., mal əti – 100 q, duz, sarımsaq. Ovduq hazırlamaq üçün qaynadılıb soyudulmuş su qatıqla qarışdırılır. Qabığı soyulmuş xiyar və göyərti xırda doğranır, durulaşdırılmış qatıqla qarışdırılır, duz və sarımsaq qatılıb soyuducuya qoyulur. Ovduq soyuq halda süfrəyə verilir. Ovduq, adətən, ətsiz hazırlanır. Müstəsna hallarda ovduğa bişirilib xırda doğranmış mal əti və bərk bişirilmiş yumurta qatılır.

ZƏFƏRANLI BULYON

Qoyun və ya mal sümüyü – 250 q, baş soğan – 20 q, yerkökü – 20 q, cəfəri kökü – 10 q, keşniş və ya şüyüd – 10 q, zəfəran - 0,2 q, duz Sümüklər yuyulur və xırda doğranır. Qazana yığılıb su ilə qızdırılır. Kəfi və üzərindəki yağ arabir yığılır, coşqun qaynamağa yol verilmir. Bulyon 5 saat bişirilir. Hazır olmağa 1-1,5 saat qalmış soğan, yerkökü, cəfəri kökü və duz qatılır. Hazır olduqdan sonra zəfəran şirəsi qatılıb süzülür. Bulyonu ətdən də hazırlayırlar. Süfrəyə verildikdə narın doğranmış göyərti əlavə edilir.

TURŞU-SIYIQ

Bulyon – 40 q, düyü – 30 q, baş soğan – 24 q, göy soğan – 26 q, yerkökü – 40 q, ispanaq – 50 q, quzuqulağı – 50 q, ərinmiş yağ – 15 q, keşniş və ya nanə - 10 q, lavaşana – 50 q, duz, istiot. Düyü ət bulyonunda bişirilir, üzərinə yağda qızardılmış soğan və yerkökü əlavə edilir. Sonra yuyulub doğranmış göy soğan, ispanaq və quzuqulağı qatılıb bişirilir. Hazır olmasına az qalmış lavaşana, istiot və duş vurulur. Süfrəyə verilərkən üstünə göyərti səpilir.

BALIQ KÜFTƏSİ

Balıq – 200 q, noxud – 20 q, düyü – 15 q, alça – 10 q, kartof – 150 q, baş soğan – 20 q, zəfəran - 0,05 q, istiot, duz. Nərə və ya uzunburun balığın əti baş soğanla ətçəkən maşından keçirilir. Qiyməyə düyü, duz və istiot qatılıb qarışdırılır. Qiymədən hər paya 1-2 ədəd küftə hazırlanır, içərisinə 2 ədəd alça qurusu qoyub yumurlanır. Balığın yeyilməyən hissəsindən hazırlanmış bulyon süzülür, əvvəlcədən isladılmış noxud yarı olunca bişirilir. Sonra ardıcıllıqla balıq ətindən hazırlanmış küftələr, kartof, xırda doğranmış soğan əlavə edilir, zəfəran şirəsi vurulub hazır olunca bişirilir.

Xəmir yeməkləri

QİYMƏ XƏNGƏL

2 stəkan un, 210 qr baş soğan, 80 qr kərə yağı, 1 stəkan qatıq, 2 diş sarımsaq, 400 qr ət qiyməsi, duz, istiot

 

Əvvəlcə un, yumurta və sudan bərk xəmir yoğurulur. Sonra xəmir 1-2 mm qalınlıqda yayılıb, 5x5 sm ölçüdə tikələrə bölünür. Soğanın yarısı yağda qızardılır, yarısı isə qiyməyə qatılır. Sonra qiymə yağda qovurulur. Sarımsaq duzla əzilib qatığa qarışdırılır. Xəmir tikələri qaynayan duzlu suya salınıb bişirildikdən sonra süzülüb iri dayaz boşqablara tökülür, ortasına qiymə qoyulur, kənarlarına qovurulmuş soğan və sarımsaqlı qatıq tökülür.

SULU XƏNGƏL

Qoyun əti – 163 q, 1-ci sort buğda unu – 40 q, yumurta – 1/5 əd., noxud – 25 q, ərinmiş yağ – 25 q, baş soğan – 25 q, şərab sirkəsi – 10 q, keşniş və şüyüd – 10 q, quru nanə - 1,0 q, duz, istiot. Ətin döş, kürək və ya bel hissəsi götürülüb bişirilir və sümükdən ayrılır. Ayrıca olaraq əvvəlcədən 3-4 saat isladılmış noxud bişirilib. Bulyona qatılır. Un, yumurta və sudan xəmir yoğurulur, 1 mm qalınlığında yayılır və 2x3 sm ölçüdə kəsilib qaynar bulyonda bişirilir. Hazır olana yaxın üzərinə yağda qızardılmış soğan, doğranmış göyərti qatılır. Süfrəyə verilən zaman üstünə quru nanə səpilir, yanına ayrıca sirkə qoyulur.

GÜRZƏ

Yumurta, su, un ,duz

İçlik: Qızarılmış qiymə (mal əti, soğan, duz, istiot)

Yumurtadan, ilıq sudan və undan bərk olmayan xəmir yoğurulur. Xəmir 80-100 qramlıq kündələrə bölünür və kündələr dəsmalın üstünə qoyulur. 5 dəqiqəlik belə halda qalır (üstü örtülmüş). Hər kündə nazik yayılır. Xəmirin qalınlığı 1-2 mm olmalıdır. Xəmir nə qədər nazik olsa o qədər yaxşıdır. Sonra xəmirin üstündə armudu stəkanla diametri 8 sm ölçüdə dairələr kəsilir .

Hər kiçik dairənin ortasına qiymə qoyulur. Böyük barmaqla sizə yaxın olan ucu gətirib işarə barmaqla sıxaraq qıraqlarını bükün. Beləcə axıra qədər davam edirsiniz.

Qazana su töküb qazın üstünə qoyun. Suyu çox tökməyin, yoxsa dadlı olmaz! Bir az suya duz əlavə edin. Su qaynayan kimi, xırda kəsilmiş pomidor əlavə edin. Su qaynayır və siz gürzələri qazana atıb 5-10 dəqiqə bişirirsiniz. Alov orta olmalıdır. Bişərkən duzunu yoxlayın. Süfrəyə gürzə dərin boşqabda verilir, üstünə sarımsaqlı qatıq tökülür.

ƏT QUTABI

Qoyun əti – 108 q, baş soğan – 20 q, lavaşana – 15 q və ya nar – 20 q, buğda unu – 110 q, ərinmiş yağ – 30 q, sumaq – 3 q, istiot - 0,1 q, duz. Duzlu su ilə undan bərk xəmir yoğurulur, 1- 0,5 mm qalınlığında yayılıb kiçik boşqab ölçüsündə dairələr kəsilir. Ətlə soğandan hazırlanmış qiyməyə nar, lavaşana qatılıb xəmir dairələrinin içinə qoyulur və aypara şəklində bükülür. Qutab yağ içində qızardılır. Süfrəyə verdikdə üstünə sumaq səpilir.

GÖYƏRTİ QUTABI

Göyərti: ispanaq -150 q, turşəng -150 q, yaşıl soğan -50 q, keşniş və şüyüd -15 q, buğda unu -140 q, ərinmiş yağ -20 q, kərə yağı - 20 q, lavaşana -10 q, yumurta -1/5 əd., qatıq -50 q, istiot - 0,1 г, duz.

 

Göyərtini iri doğranır və soğanla qızardılır. Sonra duz, istiot, lavaşana qatılıb qarışdırılır. Un, su və yumurtadan bərk xəmir yoğurulur, kündələrə ayrılır. Kündələr yayılır, üzərinə göyərti əlavə olunur və aypara şəklində bükülür. İki tərəfdən yağsız tavada qızardılır. Süfrəyə verildikdə qutabın üzərinə isidilmiş yağ tökülür, ayrıca qatıq verilir.

QABAQ QUTABI

Qabaq – 250 q, nar – 25 q, buğda unu – 140 q, baş soğan - 25 q, ərinmiş yağ – 30 q, darçın - 0,1 q, duz. Qabaq təmizlənir, kub şəklində doğranıb öz buğunda bişirilir. Ona yağda qızardılmış soğan, duz, darçın və nar dənələri qatılıb qarışdırılır. Həmin qiymə xəmir dairələrinin içinə qoyulur və aypara şəklində bükülüb hər iki üzü tavada qızardılır. Süfrəyə verildikdə üzərinə yağ tökülür.

HƏVƏSKAR QUTABI

Xammalların miqdarı ət qutabında olduğu kimidir. Əlavə olaraq qoyun qarnı və bağırsağı emal olunmuş qoyun qarnı və bağırsağını qaynar suda pörtüb soğanla ətçəkən maşından keçirirlər. Qiyməyə lavaşana və nar dənələri əlavə edib xəmir dairələrinin içinə qoyulur və aypara şəklində bükülür. Qutabın hər iki üzü yağda qızardılır. Sumaq ayrıca verilir.

XƏŞİL

Buğda unu – 100 q, ərinmiş yağ – 25 q, doşab – 40 q, duz. Hər paya 150 qram su götürülür, duz qatılır və qaynadıqdan sonra tədricən içinə ələnmiş un vurulub qarışdırılır. Qazanın qapağını örtüb 15-20 dəqiqə bişirirlər. Süfrəyə verilən zaman xəşil boşqaba çəkilir, ortasına doşab və qaynadılmış yağ qarışığı tökülür.

FİRNİ

Düyü – 40 q, süd – 200 q, şəkər tozu – 10 q, kərə yağı – 10 q, darçın - 0,2 q, duz. Düyü 2-3 saat suda isladılır. Sonra sudan çıxarılıb qurudulur, həvəngdəstədə döyülür. Qaynayan südə qarışdıra-qarışdıra düyü unu əlavə edilir, şəkər və duz qatılıb bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə yağ tökülüb şəbəkə şəklində darçın səpilir.

QUYMAQ

Buğda unu – 40 q, ərinmiş yağ – 20 q, şəkər – 10 q, darçın - 0,2 q, duz. Un yağda açıq qəhvəyi rəng alınca qovurulur. Sonra tavada arasıkəsilmədən qarışdırılmaqla qaynar su əlavə edilir, səthinə yağ çıxınca zəif od üzərində bişirilir. Tavanın dibində qazmaq əmələ gəlir. Quymaq süfrəyə boşqabda verilir, üstünə qazmaq qoyulur, şəkər və darçın səpilib yağ tökülür. Ev şəraitində quymağa müxtəlif ədviyyə qarışığı qatılır.

 

SUCUQ

Ev şəraitində hazırlanan buğda nişastası və ya qarğıdalı unu – 50 q, su – 110 q, ərinmiş yağ – 20 q, şəkər – 40 q, qoz ləpəsi – 40 q, zəfəran - 0,1 q, duz. Soyuq suda açılmış bağda nişastası və ya qarğıdalı unu qaynayan suya tökülərək arasıkəsilmədən qarışdırılır, şəkər, yağ və zəfəran şirəsi əlavə edilib hazır vəziyyətə gətirilir. Qoz ləpəsi xırda üyüdülür, yarısı sucuğa qatılır, qalan hissəsi isə xörək süfrəyə verilində onun üstünə səpilir.

Şirniyyat

ŞƏKƏRBURA

Əla növ buğda unu – 240 q, ərinmiş yağ – 60 q, üzlü süd – 80 q, yumurta – bəd, maya – 8 q, təmizlənmiş badam və ya fındıq – 200 q, şəkər tozu – 200 q, hil – 0,4 q, duz.

Süd 30-350 C –əy qədər qızdırılır, ona maya, duz, yumurta, ərinmiş yağ və ələnmiş un qatılıb bərk xəmir yoğurulur. Xəmir 1-1,5 saat saxlanılır və 30 qramlıq kündələrə bölünür. Kündələr 2 mm qalınlığında kiçik dairələrə yayılır. Bu dairələrin arasına iç qoyulub örtülür və kənarları vintvarı bükülür, üzərinə müxtəlif naxışlar vurulur. Şəkərburanı 160- 180˚ C-də 25-30 dəq. bişirirlər. Iç hazırlamaq üçün qabığı təmizlənmiş badam və ya qovurulmuş fındıq sürtgəcli maşından keçirilib narın üyüdülür, 1:1 nisbətində toz şəkərlə qarışdırılır, ətirli olması üçün döyülmüş hil qatılır.

BAKI PAXLAVASI

Əla növ buğda unu – 240 q, ərinmiş yağ – 60 q, üzlü süd – 80 q, yumurta – 1 əd., maya – 8 q, təmizlənmiş badam və ya qoz ləpəsi – 200 q, şəkər – 200 q, zəfəran – 0,4 q, vanilin – 0,2 q, bal – 20 q. Xəmirin yoğurulması və için hazırlanması şəkərburada olduğu kimidir. Xəmir 0,5 mm qalınlığında yayılır. Tavanın dibinə yağ sürtülür və xəmir qatı sərilib üstünə 3-4 mm qalınlığında iç tökülür. İçliyin üstünə ikinci xəmir qatı salınır, yağ sürtülüb yenidən içlik tökülür və bu qayda 8-10 qata qədər davam etdirilir. Sonra paxlava 10x4 sm ölçüdə romb şəklində kəsilir, üst qatına zəfəran şirəsi qatılmış yumurta sarısı çəkilir. Hər paxlavanın ortasına yarım ləpə və yaxud püstə qoyulur. Paxlavanı 180-200˚ S –də 35-40 dəq. bişirirlər. Hazır olmağa 15 dəqiqə qalmış üstünə şərbət və yaxud bal tökülür.

GƏNCƏ PAXLAVASI

Xəmir üçün: əla növ buğda unu – 300 q, yumurta 1/2 əd., duz – 3 q; İçlik üçün: Badam 180 q, şəkər tozu – 180 q, darçın – 3 q; Şərbət üçün: şəkər – 160 q, bal – 40 q; Təbəqələrin arasına sürtmək üçün yağ – 40 q, səthinə sürtmək üçün yumurta - 2 ədəd. Xəmir və içlik şəkərburada olduğu kimi hazırlanır. Xəmir 1-3 mm qalınlığında yayılır və yağ sürtülmüş listin içinə sərilir. Xəmirin üzərinə əridilmiş yağ sürtülür, bunun da üstünə yağ sürtülmüş ikinci qat xəmir salınır. Hər üç qatdan sonra 4-5 mm qalınlığında içlik yayılır. Gəncə paxlavası 23 qatdan ibarət olur, o cümlədən 18 qat xəmir, 5 qat isə badam içliyi. Peçə qoymazdan əvvəl paxlava romb şəklində kəsilir, üstünə yumurta sürtülür. Paxlava istiliyi 180-200˚ S olan Peçdə 30-35 dəq. ərzində iki dəfəyə bişirilir. Peçə qoyulandan 10-12 dəq sonra list çıxarılıb paxlavanın üstünə şərbət tökülür. Şərbət şəkər və baldan hazırlanır. Üstünə şərbət tökülmüş paxlava peçdə hazır olana qədər bişirilir. Paxlava bişirildiyi listdə də soyudulur.

ŞƏKİ PAXLAVASI

Düyü unu – 280 q, şəkər – 420 q, fındıq ləpəsi – 140 q, limon turşusu – 1 q, keşniş toxumu – 2 q, hil – 0,5 q, zəfəran – 0,2 q.

Düyü ununa 120 ml su əlavə edilməklə duru xəmir hazırlanır. Həmin xəmiri 11 gözcüyü olan xüsusi qıfdan qızdırılmış tiyana tökməklə top formalı riştə bişirilir. Fındıq ləpəsi üyüdülür, döyülmüş keşniş toxumu və hil ilə qarışdırılır. Mis məcməyi yağlanır, 8 ədəd riştə üstə-üstə qoyulub üzərinə iç tökülür. Üzərinə 5 ədəd riştə qoyulub dairəvi formaya salınır. Paxlavanın səthi zəfəranla kvadrat şəklində bəzənir, 15-20 dəq. kömür od üzərində hər iki üzü bişirilir. Paxlava şəkər, limon turşusu və 100 ml sudan hazırlanmış qaynar şərbətlə isladılır. 8-10 saat saxlanılır ki, şərbət paxlavanın içinə hopsun.

RİŞTƏ PAXLAVA

Gəncə paxlavası kimi hazırlanır, lakin axırıncı üst xəmir layı əvəzinə riştə qoyulur və romb şəklində doğranır. Riştəni ev şəraitində hazırlanan buğda nişastasından və ya düyü unundan «Şəki paxlavası»nda olduğu kimi bişirirlər.

ŞOR QOĞAL

Əla növ buğda unu – 726 q, quyruq cızdağı – 300 q, yumurta – 1 əd, quyruq yağı – 60 q, maya – 15 q, zirə - 1 q, zəfəran – 0,5 q, razyana – 2 q, qara istiot – 0,5 q, xaşxaş – 3 q, duz Una su, duz və maya qatılıb xəmir yoğurulur. Xəmir gəldikdən sonra ondan 9-11 gündə hazırlanır. Kündələr nazik yayılır və hər laya yağ sürtüb üstə-üstə yığılır. Yığılıb üstə-üstə yığılmış xəmir iri kvadratlara doğranır, onlar rulet kimi bükülür, burulur və yastılanaraq kökə şəklinə salınır. Ortasına içlik qoyulur. Quyruq cızdağı ətçəkən maşından keçirilir, ona yumurtanın ağı, ədviyyat və duz qatılıb yaxşı çalınır, bir qədər un əlavə edib iç hazırlanır. Səthinə zəfəran şirəsi ilə çalınmış yumurta sürtülür, xaşxaş səpilir və 230-240˚ S temperaturda 20-25 dəq, bişirilir.

ŞƏKƏRÇÖRƏYİ

Əla növ buğda unu – 530 q, ərinmiş yağ – 260 q, şəkər kirşanı – 300 q, yumurta – 1 əd., vanilin – 3 q. Ərinmiş yağ şəkər kirşanı ilə 25-30 dəq. çalınır, bu zaman ona az-az yumurta ağı əlavə edilir. Çalıntıya vanilin və ələnmiş un qatılıb xəmir yoğurulur. Həmin xəmirdən 60-75 qramlıq girdə kündələr hazırlanır, perqament kağızı sərilmiş listlərə düzülür, üzərinə yumurta sarısı çəkilib 175-180 0 C istilikdə 25-30 dəq. bişirilir. Şəkərçörəyi soyuduqdan sonra üstünə şəkər kirşanı səpilir.

ŞİRİN NAZİK

Əla növ buğda unu – 700 q, ərinmiş yağ – 200 q, şəkər kirşanı – 115 q, yumurta sarısı – 1 əd., maya – 2 q, zəfəran - 0,03 q, duz - 1,5 q. 520 qram un, 90q yağ və duz əlavə edilməklə mayalı xəmir yoğurulur. İçlik hazırlamaq üçün 70 qram yağa zəfəran şirəsi və şəkər kirşanı qatılıb yaxşıca qarışdırılır, sonra üzərinə tədricən 140 q un tökülüb bircinsli kütlə alınana qədər qarışdırılır. Xəmir gəldikdən sonra 3-5 mm qalınlığında yayılır, üzərinə yağ sürtülüb bir neçə dəfə qatlanmaqla qat-qat xəmir əldə edilir. Xəmirin ortasına içlik qoyulur, kənarları qatlanaraq mərkəzə birləşdirilir və 10-12 mm qalınlıqda yayılır. Beləliklə qat-qat xəmirdən hazırlanmış içlikli kökə yağlı listə qoyulub, üzərinə yumurta sarısı sürtülür, çəngəllə bəzək vurulur. Şirin nazik 200-220˚ S temperaturda 25-30 dəqiqə bişirilir.

 

BADAM-BURA

Əla növ buğda unu - 390q, xama - 225q, badam - 210q, şəkərtozu - 210q, şəkər kirşanı - 26q, bitki yağı - 110q, hil - 2q, çay sodası - 0,5q. Una xama və çay sodası qatılaraq xəmir yoğrulur və 20-25 dəqiqə saxlanılır. (Bəzən xəmir maya ilə hazırlanır) . Xəmir 504 mm qalınlığında yayılır və ondan diametri 8 sm olan formalar kəsilir. Bunların üzərinə 15-20 qram xırdalanmış badam və şəkər tozundan hazırlanmış iç qoyulur. Ətirləndirmək üçün isə hil qatılır. Xəmirin kənarları birləşdirilərək pirojki formasına salınır. Badam-bura bitki yağı frityurunda qızardılır və soyuduqdan sonra üstünə şəkər kirşanı səpilir.

QIRMABADAM

Düyü unu – 84 q, şəkər tozu - 675 q, fındıq ləpəsi – 285 q, yumurta ağı – 35 q, limon turşusu – 1 q, keşniş toxumu – 2q. Şəkər tozu su ilə qaynadılır, limon turşusu əlavə edilib tərkibində 5-6 faiz su qalanadək bişirilir. Bişmiş karamel kütləsini çala-çala soyudur və istiliyi 50-60 0 C olduqda üzərinə yumurta ağı əlavə edilir və çalınma sürətləndirilir. Çalıntının hazır olması onun ağ rəngindən və soyuduqda sınmasından bilinir. Çalınmış kütləyə xırdalanmış fındıq ləpəsi və keşniş toxumu əlavə edilib qarışdırılır və 0,5 – 0,7 sm qalınlığında 15x8 sm ölçüdə formalanır. Üzərinə qovurulmuş düyü unu səpilir.

BAKI QORABİYYƏSİ

Əla növ buğda unu – 583 q, kərə yağı – 350 q, şəkər kirşanı – 152 q, yumurta ağı – 40 q, iç üçün ərik püresi – 30 q, şəkər tozu – 30 q. Kərə yağı şəkər kirşanı ilə yaxşı qarışdırıldıqdan sonra ona yumurta ağı əlavə edib çalınır, ələnmiş un vurulur və yaxıntılı konsistensiyalı xəmir yoğurulur. Xəmir çobanyastığı, sübüqcuqlar və digər formada 25-28 q çəkidə listlərə çökdürülür. Çobanyastığı formalı qorabiyyələrin ortasında oyuqlar açılır və oraya meyvə püresi və şəkər tozundan hazırlanmış iç qoyulur. İçin miqdarı hər peçenye üçün 2-2,5 qramdır. Qorabiyyə 250-270˚ C-də 9-10 dəqiqə bişirilir.

AZƏRBAYCAN NANI

Əla növ buğda unu – 325 q, kərə yağı – 160 q, şəkər kirşanı – 95 q, kişmiş – 80 q, şəkərlənmiş meyvə - 50 q, yumurta 115 q, fındıq ləpəsi – 50 q, zəfəran - 0,06 q, ammonium – 12 q, pomada üçün şəkər tozu – 245 q, patka – 25 q, quru karmin boyağı. Xəmir yoğurmaq üçün lazım olan fındıq xırdalanır, şəkərlənmiş meyvə xırda doğranır, kərə yağı şəkər kirşanı ilə bircinsli kütlə alınana qədər çalınır. Sonra buna yumurta, zəfəran şirəsi, fındıq, kişmiş, şəkərlənmiş meyvə və ammonium karbonat əlavə edilir, yaxşıca qarışdırılır. Ələnmiş un tökülüb tez xəmir yoğurulur. Xəmir yoğurulması ilə bərabər eyni zamanda şəkər tozu və patkadan pomada hazırlanır. Xəmir 5 qramlıq kündələrə bölünür və hər pay 30-35 mm diametr ölçüsündə baton şəklinə salınıb içinə perqament kağızı sərilmiş dəmir listlərə düzülür. Üzərinə yumurta sürtülür, 180-200˚ C temperaturda 20-25 dəq. bişirilir. Soyuduqdan sonra üzərinə çəhrayı pomada çəkilir, pomada bərkidikdən sonra baton 40 mm enində qıyqacı dilim formasında tikələrə doğranır.

QOZLU ORDUBAD DÜRMƏYİ

Əla növ buğda unu – 400 q, xama – 180 q, kərə yağı – 120 q, qoz ləpəsi – 220 q, şəkər tozu – 180 q, bal – 40 q, darçın – 2 q, yumurta - 1 əd. Xəmir hazırlamaq üçün kərə yağı xama ilə qarışdırılır, ələnmiş un töküb xəmir yoğurulur. İç hazırlamaq üçün qoz ləpəsi azacıq tavada qovurulur, ətçəkən maşından keçirilir, şəkər tozu, bal və ədviyyat qatılıb qarışdırılır. Xəmir 300 qramlıq paylara bölünüb 3-4 mm qalınlıqda yayılır. Yayılmış xəmir üzərinə bir lay şəklində 200 qram içlik qoyulur və xəmir bükülərək rulet formasına salınır. Üzərinə yumurta sarısı sürtülür, 190-200˚ S temperaturda 30-35 dəqiqə bişirilir. Bəzən xəmir maya ilə hazırlanır.

BADAMLI BORUCUQ

Əla növ buğda unu – 410 q, xama – 185 q, kərə yağı – 120 q, badam – 220 q, şəkər tozu – 180 q, hil – 5 q, şəkər kirşanı – 35 q, maya – 10 q, konyak – 3 q, duz. Una kərə yağı, xama, şəkər kirşanı, duz və maya əlavə edilib xəmir yoğurulur. İç hazırlamaq üçün badam qaynar suda pörtülür, qabığı təmizlənir və qurudulur. Quru badam sürtgəcli maşında üyüdülür, ona şəkər tozu, hil və konyak əlavə edilib qarışdırılır. Xəmir gəldikdən sonra 40 qramlıq paylara bölünür. Bundan sonra qolu borucuqda olduğu kimi hazırlanır.

QOZLU BORUCUQ

Əla növ buğda unu – 432 q, xama – 200 q, kərə yağı – 125 q, qoz ləpəsi – 200 q, şəkər tozu – 160 q, bal – 40 q, darçın – 2 q, yumurta – 1 ədəd. Xəmirin və için hazırlanması Ordubad dürməyində olduğu kimidir. Xəmir 40 qramlıq paylara bölünür və bunlar bir ucu digərindən bir qədər enli olan lentlərə yayılır. Xəmirin enli tərəfinin üstünə 30 qram içlik qoyulub lentin ucları bükülərək borucuq formasına salınır. Üzərinə yumurta sarısı sürtülür. 180-200˚ S-də 20-30 dəq. bişirilir. Xəmiri çox vaxt maya ilə hazırlayırlar.

BAMİYƏ

Əla növ buğda unu – 527 q, şəkər tozu – 235 q, yumurta - 1 əd., bitki yağı – 120 q, çay sodası - 0,5 q, duz – 5 q. Una çay sodası və qanar su əlavə edib bəşlənmiş xəmir yoğurulur və soyuduqdan sonra ona yumurta qatılır. Xəmir ətçəkən maşında keçirilir. Lakin ətçəkən maşına bıçaq yerinə 0,15 mm qalınlılığında və ortasında 0,15 mm diametr ölçüdə xırda dişləri olan metal lövhəcik qoyulur. Ətçəkən maşından çıxan burma xəmir 7-8 sm uzunluqda bərabər hissələrə bölünür. Bamiyə bitki yağı frityurunda qızardılır, şəkər şərbətində hopdurulur və quruduqdan sonra üstünə şəkər kirşanı səpilir.

FƏSƏLİ

Əla növ buğda unu – 780 q, maya – 20 q, şəkər tozu – 55 q, quyruq yağı – 110 q (və ya quyruq cızdağı). Ədviyyat - keşniş toxumu, hil, darçın, zəncəfil, hər birindən - 2-3 q, duz – 5 q. Una maya, su və duz qatılıb xəmir yoğurulur. Xəmir 1,5-2 saat saxlanır və 100 qramlıq kündələrə kəsilib 0,5 mm qalınlığında yayılır. xəmirin üzərinə əvvəlcədən narın döyülmüş, ədviyyat qatılmış yağ sürtülür və 5-6 qat bir-birinin üstünə salınaraq düzbucaqlı formasında kəsilməklə rulet burulur. Həmin rulet vertikal istiqamətdə yastılanaraq diametri 10-12 sm, qalınlığı isə 1,5-2,0 sm girdə kökəcik şəklinə salınır. Fəsəli hər iki tərəfdən tavada bişirilir. Süfrəyə verdikdə üstünə şəkər kirşanı səpilir və ya yanına ayrıca bal qoyulur.

ŞƏKİ OYMASI (FƏTİR)

Birinci növ buğda unu – 617 q, şəkər – 195 q, kərə yağı – 74 q, süd və ya qatıq – 150 q, yumurta – 2 ədəd, maya – 10 q, ədviyyat qarışığı (hil, zəncəfil, keşniş toxumu, muskat qozu, cövüz, darçın) – 5 q, zəfəran - 0,1 q, xaşxaş – 3 q, duz. Balatı üsulu ilə mayalı yağlı şirin xəmir yoğurulur. Xaşxaş, yumurta sarısı və zəfəran şirəsinin bir hissəsi ovmanın üzərinin bəzənməsi üçün saxlanılır. Xəmir gəldikdən sonra 700-800 qramlıq paylar kəsilir, 15-20 mm qalınlıqda 180-190 mm diametrdə yayılır, üzərinə naxış vurulur, 25-30 dəqiqə saxlanıldıqdan sonra üzərinə zəfəranlı yumurta sürtülür. Xaşxaş səpilir, 30-35 dəqiqə ərzində 190-200˚ S temperaturda bişirilir.

ŞƏKİ KÜLÇƏSİ

1-ci növ buğda unu – 750 q, şəkər tozu – 65 q, ərinmiş yağ – 150 q (və ya quyruq yağı), yumurta - 1 əd., maya – 15 q, duz – 3 q, ədviyyə qarışığı (keşniş toxumu – 2 q, hil – 2 q, zəncəfil – 2 q, darçın – 2 q, vanil – 1 q, zəfəran – 1 q) üstünə səpmək üçün xaşxaş. Un ələnir, ona yağın və yumurtanın yarısı, şəkər, isti suda açılmış maya qatılıb bərk xəmir yoğurulur. Xəmir gəlmək üçün 32-350 S temperaturda 1-1,5 saat saxlanılır. Ədviyyələr üyüdülüb yağın qalan hissəsi ilə qarışdırılır. Külçə xəmiri yetişdikdən sonra ondan 300-600 qramlıq kündələr hazırlanır. 0,5-0,7 mm qalınlığında yayılır. Xəmirin üzərinə yağlı-ədviyyəli qarışıq sürtülüb dürmək kimi bükülür və yenidən 1,5 sm qalınlığında girdə formaya salınır. 25 dəqiqə istirahətə qoyulduqdan sonra üzünə yumurta sürtülür, xüsusi külçə forması ilə naxışlanır çəngəllə dişdəklənir və xaşxaş səpilib 190-200˚ C temperaturda 25-30 dəqiqə ərzində bişirilir.

ŞAMAXI MÜTƏKKƏSİ

Xəmir üçün: əla növ buğda unu – 500 q, yumurta - 2 ədəd, kərə yağı – 100 q, süd - 1 stəkan, şəkər kirşanı – 50 q, maya – 10 q, duz. İçlik üçün: ərik povidlası – 150 q, şəkər tozu – 100 q, vanil - 1/3 q, üstünə səpmək üçün şəkər kirşanı – 50 q. Maya isti süd içərisində açılır, üzərinə yumurta, duz, şəkər kirşanı əlavə edilib yaxşıca qarışdırılır. Sonra un əlavə edilib 15 dəqiqə ərzində xəmir yoğurulur. Yetişmək üçün xəmir 1,5 saat isti yerdə saxlanılır. Eyni zamanda ərik povidlası şəkər tozu ilə qarışdırılıb qatı kütlə əmələ gəlincə bişirilir və soyudulur. Xəmir 4-5 mm qalınlığında yayılıb üzərinə ərinmiş kərə yağı sürtülür və üçbucaqlar formasında kəsilir. Kəsilmiş xəmirlərin hər birinə içlik qoyulub üçbucağın təpəsi məmulatın üstündə qalmaq şərti ilə burulub borucuq şəklinə salınır. Məmulat 190-200˚ C temperaturda 10-15 dəqiqə ərzində qızdırıcı şkafda bişirilir.

GÜLABLI QOVUT

Qovurulmuş buğda – 50 q, qoz ləpəsi – 30 q, zəfəran - 0,5 q, darçın və keşniş toxumu - 0,05 q, gülab – 10 ml. Şəkərdən 1:1 nisbətində şərbət hazırlanır, soyudulur, zəfəran şirəsi və gülab əlavə edilir. Qovurulmuş buğda əl dəyirmanı və ya qəhvə üyüdülən maşında üyüdülür, xırdalanmış qoz ləpəsi və ədviyyat qatılır, üstünə şərbət tökülüb yaxşıca qarışdırılır. Alınmış kütlə girdə küftələr formasına salınır, səthinə dama-dama naxış vurulur.

TEL

Əla növ buğda unu – 200 q, şəkər tozu – 520 q, ərinmiş yağ – 270 q, limon turşusu – 2 q. Şəkər tozu su ilə qaynadılır, limon turşusu əlavə edilib tərkibində 3-4 faiz su qalanadək bişirilir. Karamel kütləsi yağlanmış mərmər stola tökülüb bir qədər soyudulur. İstiliyi 70-750˚ C olan kütlə çəkilib ağardılır. Eyni zamanda yağ tavada qızdırılır, üzərinə un əlavə edilir və qovurulur. Qovurulmuş kütlənin tavanın hər yerindən qaynaması onun hazır olmasını göstərir. Bundan sonra qovurulmuş un təknə içərisində karamel kütləsi ilə qarışdırılıb çəkilir və məhsul çap şəkilində saçaqlanır. Hazırlanmış tel tez bir zamanda soyudulur.

ŞƏKƏR PENDİR

Şəkər tozu – 830 q, patka – 250 q, vanilin - 0,25 q. Qazana şəkər tozu və su tökülüb 8-10 dəq. ərzində 105-1100 S temperaturda qaynadılır. Sonra patka əlavə edib orta karamel nümunəsinə (nəmliyi 3-3,5% qalanadək) gəlincə bişirilir. Hazır karamel kütləsi mərmər masanın üzərinə (yağlanmış tavaya da tökmək olar) tökülüb 70-80˚ C temperatura qədər soyudulur, vanil əlavə edilir. Karamel kütləsi öfkələnir və tamamilə ağarınca əldə dartılır. Sonrakı əməliyyat şəkər kirşanı səpilmiş taxta masa üzərində aparılır. Burada karamel kütləsi baton şəklində yayılır və batonun ucu qayçı vasitəsilə əyri yastıq formasında tikələrə doğranılır.

TƏR HALVA

Əla növ buğda unu – 400 q, ərinmiş yağ – 200 q, doşab – 250 q və ya şəkər tozu – 200 q, darçın – 2 q. Tavada qızdırılmış yağa un əlavə edilib qızılı rəngə çatınca qovurulur. Sonra buna doşab və ya şəkər şərbəti qatılır və arası kəsilmədən qarışdırılaraq qızdırılır. Halva dayaz desert boşqaba qoyulur, üstünə darçın səpilir. Bəzən halvanı lavaşa bükürlər. Doşab əvəzinə baldan da istifadə etmək olar, bu zaman halvanın keyfiyyəti yaxşılaşır.

UMAC HALVASI

Un, kərə yağı, su, şəkər 1 çay qaşığı bal, bir az duz

3 xörək qaşığı unu kağızın üstünə töküb, unun üstünə su çiləmək, sonra unu əllərlə ovmaq. Suyu az-az əlavə etmək. Xırda kiçləri ayrı bir qaba yığmaq. Bu prosesi o vaxta qədər davam etdirmək lazımdır ki, un lap az qalsın.

Başqa bir qabda 1,5 xörək qaşığı yağı əritmək (2,5 qaşıq). Yağ əriyən kimi onun üstünə un kütləsini əlavə etmək və yaxşı-yaxşı qarışdırmaq lazımdır. Qızılı rəngə qədər qovurmaq.

Şəkər şərbətinə bu miqdarda una 0,5 şəkər tozu, 0,5 stəkan su və 0,5 çay qaşığı bal, bir az zəfəran istifadə olunur. Halva qızılı rəng alan kimi, odun üstündən gətirmək və hissə-hissə siropu əlavə etmək. Bunları arası kəsilmədən yaxşı qarışdırmaq lazımdır. Sirop halvaya hopmalıdır.

LƏNKƏRAN KÜLÇƏSİ

Xəmir üçün: 1-ci növ buğda unu – 460 q, maya – 10 q, şəkər – 70 q, yumurta - 1 əd., xama – 32 q, xaşxaş – 6 q, kərə yağı – 50 q, duz. İç üçün: 1-ci növ buğda unu – 200 q, şəkər kirşanı – 95 q, kərə yağı – 100 q, zəfəran - 0,2 q. Un, şəkər və xama ilə mayalı xəmir yoğurulur. İç hazırlamaq üçün kərə yağı, şəkər kirşanı və zəfəran şirəsi çalınır və un əlavə edilir. İç dağıla bilən kütlədən ibarət olur. Xəmir gəldikdən sonra onu yayır, üzərinə kərə yağı sürtülür, bir neçə dəfə əl ilə yayıb qatlayır və yumşaldılır. Xəmir 80 q çəkidə doğranır, 0,8-10 sm qalınlıqda kvadrat formada yayılır, üzərinə 30-32 qram iç qoyulur və qıraqları mərkəzə tərəf birləşdirilir. Sonra iki əl arasında basılmaqla yayılır və ona dairəvi forma verilir. 45-50 dəq. istirahətə qoyub üzərinə yumurta sürtülür, xaşxaş səpilir və 180-200˚ C temperaturda 20-25 dəq. bişirilir.

QUBA TIXMASI

Xəmir üçün: Əla növ buğda unu – 520 q, kərəli marqarin – 190 q, üzlü süd – 127 q, yumurta - 2 əd., maya – 8 q, zəfəran - 0,3 q, duz. İç üçün: əla növ buğda unu – 130 q, kərə yağı – 64 q, şəkər – 127 q, hil - 0,3 q, muskat qozu - 0,3 q. Xəmirin yoğurulması və için hazırlanması Lənkəran külçəsində olduğu kimidir. Lakin xəmirə şəkər qatılmır. Hazır xəmir yayılır, üzərinə yağ sürtülür, dürmək formasında bükülür, dartılaraq 90-100 qramlıq tikələrə doğranır. Hər xəmir tikəsi vintvarı burulur, azacıq yastılaşdırılır, üzərində çökək yerlər düzəldilir və oraya 35-40 q iç qoyulur. Xəmirin kənarları mərkəzə birləşdirilməklə için üstü örtülür. Birləşdirilmiş tərəfi aşağı olmaq şərti ilə 90-100 mm diametrdə dairəvi formada yayılır, üzərinə halqavarı bəzək vurulur, 20-25 dəq. istirahətə qoyulur və səthinə yumurta sürtülüb 180-200˚ C-də 35040 dəqiqə bişirilir.

SƏMƏNİ HALVASI

Buğda - 100q, 1-ci növ buğda unu - 500q, ərinmiş yağ - 100q, doşab - 200q, qoz ləpəsi - 100q, cirə - 2q, istiot - 1q, darçın - 2q, razyana - 1q. Buğdadan adi qayda üzrə səməni cücərdir. Səməni cücərtiləri sarımtıl rəngdə olduqda ətçəkən maşından buraxılır, şirəsi tənzifdən süzülür və un əlavə edilib xəmir yoğurulur. Xəmir yağlanmış miss tiyana qoyulur. zəif Alov üzərində arabir çevrilmək şərti ilə (yanmasın deyə) 4 saat ərzində bişirilir. Hər dəfə xəmiri çevirdikdə altına azacıq yağ tökülür. Axırda kütləyə xırdalanmış qoz ləpəsi, ədviyyat və doşab vurulub yaxşıca qarışdırılır. Hazır halvadan iri küftələr formasında paylar düzəldilir.

 

Mürəbbə

ƏRİK MÜRƏBBƏSİ

Ərik – 1 kq, şəkər - 1,2 kq. İri əriyin çəyirdəyi çıxarılır , xırdalar isə bütöv bişirilir. Əriyin səthi 8-10 yerdən deşdəklənir və 1 dəq. suda pörtülür. Üzərinə qaynar şərbət tökülür. 8-10 saat saxlanılır. Arada 8 saat saxlamaq şərti ilə 3 dəfə mürəbbənin şirəsi qaynadılıb əriyin üstünə tökülür və 4-cü dəfə hazır olana kimi bişirilir.

HEYVA MÜRƏBBƏSİ

Təmizlənib doğranmış heyva - 1 kq, şəkər – 1,2 kq. Heyva təmizlənir, 2 sm qalınlığında dilimlərə doğranır və qaynar suda 10-15 dəq. pörtülür. Sonra heyva dilimlərinin üzərinə qaynar şərbət əlavə edilir. Şərbəti heyva pörtülmüş su ilə hazırlayırlar. Mürəbbə arada 8-10 dəq. qaynadılıb 8 saat saxlanılmaq şərti ilə 3-4 dəfəyə bişirilir.

QOZ MÜRƏBBƏSİ

Emal edilmiş qoz – 1 kq, şəkər – 1,5 kq, limon turşusu – 3 q, mixək – 3 q və ya hil – 3 q (50 əd. qoza 1 kq şəkər) Mürəbbə bişirmək üçün diametri 24 mm-dən az olmayan qabığı odunlaşmamış sütül qoz götürülür. Qozu qabığı nazik soyulur, gündə 2-3 dəfə suyuna dəyişmək şərti ilə 3 gün suda saxlanılır. Sonra qoz əhəng suyuna qoyulur. Gündə 4-5 dəfə qarışdırmaq şərti ilə 2-3 gün əhəng suyunda çıxarılmış qozları bir neçə yerindən dişdəkləyib yenidən gündə 2-3 dəfə suyuna dəyişmək şərti ilə 3 gün suda saxlayırlar. Beləliklə, emal edilmiş qozlar qaynar suda 20-25 dəq. pörtülür. Üzərinə şərbət əlavə edib arada 2-3 dəfəyə bişirilir. Axırda limon turşusu, mixək və ya hil əlavə edilir və 20 gündən az olmayaraq yetişdirilir. Əhəng suyunu hazırlamaq üçün 500 təmiz əhəng 3 litr suda həll edilib, 3-4 saat saxlanılır və çökmüş əhəngin üst qatındakı şəffaf məhlul tənzifdən süzülür.

QIZIL GÜL MÜRƏBBƏSİ

Qızıl gül ləçəkləri – 100 q, şəkər – 900 q, limon turşusu – 2 q. Ən yaxşı mürəbbə Qazanlıq qızıl gülünün ləçəklərindən alınır. Ləçəklərin aşağı ağ hissəsi kəsilib atılır, yuyulur və 5 dəqiqə qaynar suda pörtülür. Pörtülmək üçün istifadə olunan suda 40% -li məhlul-şərbət hazırlanır, ləçəklərin üstünə tökülür və bir dəfəyə hazır olunca bişirilir. Hazır olana yaxın limon turşusu əlavə edilir. İtburnu gülünün ləçəklərindən də mürəbbə bişirilir.

ƏNCİR MÜRƏBBƏSİ

Əncir – 1 kq, şəkər – 1 kq, limon turşusu – 1 q, vanilin – 0,5 q. Əncirdən qabıqlı və qabığı soyulmuş halda mürəbbə bişirilir: 1. Qabıqlı mürəbbə bişirdikdə əncirin saplağı kəsilir, 5 dəq. istiliyi 80-85 0 C olan suda pörtülür. əncirin üzərinə şərbət tökülür və 2 dəfəyə bişirilir. 2. Qabığı soyulmuş əncirin üzərinə toz-şəkər səpilir, 8-10 saat saxlanılıb zəif alov üzərində 50-60 dəq. bişirilir. Hazır olana yaxın limon turşusu və vanilin əlavə edilir.

ZOĞAL MÜRƏBBƏSİ

Zoğal - 1kq, şəkər - 1,2kq. Zoğaldan bütöv və çəyirdəyi çıxardılaraq mürəbbə bişirilir. Şəkərə 2 stəkan su töküb şərbət hazırlanır. Şərbətin yarısı birinci bişirmədən əvvəl, yarısı isə 2-ci bişirmədən əvvəl tökülür. 5-8 saat saxlamaq şərti ilə 2 dəfəyə bişirilir. Bəzən zoğalın üzərinə şərbətin hamısı tökülür, qaynadılır və aradan 10-15 dəqiqə soyutmaq şərti ilə 4-5 dəfəyə bişirilir.

QARPIZ MÜRƏBBƏSİ

Qarpız qabığı - 1kq, şəkər - 1,2 kq, vanilin - 0,5 q, limon turşusu - 1,2 q. Qarpız mürəbbəsi üçün qalınqabıq qarpız növləri götürülür. Əvvəlcə qabığın yaşıl hissəsi nazik kəsilib atılır, düzbucaq və romb (1,5-2) və ya kub (2-3 sm) formasında doğranılır. 0,8-1,0 saat əhəng suyunda saxlanılır. Sonra təmiz yuyulub üstünə qaynar şərbət tökülür, arada 8 saat saxlanılmaqla 3 dəfəyə bişirilir, hazır olana yaxın limon turşusu və vanilin əlavə edilir.

AĞ GİLAS MÜRƏBBƏSİ

Çəyirdəyi çıxardılmış gilas – 1 kq, şəkər tozu - 1,2 kq, limon turşusu – 2 q, vanilin – 1 q, və ya hil – 3 q. Mürəbbə bişirmək üçün ətli gilas növləri götürülür. Çəyirdəyi çıxarılmış gilasın üzərinə şəkər tozu əlavə edilir, 3-5 saat saxlanılır. Zəif Alov üzərində hər dəfə 6-8 dəqiqə qaynadılıb 5-6 saat saxlanılmaqla 3 dəfəyə bişirilir. Hazır olana yaxın limon turşusu, vanilin və ya hil əlavə edilir.

CƏNNƏT ALMASINDAN MÜRƏBBƏ

Alma - 1kq, şəkər - 1,3-1,5kq. Cənnət almasının çiçək kasacığını təmizləyirlər, saplağını isə yarıdan kəsirlər. Sonra almanı bir neçə yerdən deşdəkləyib 3-5 dəq pörtürlər. Üzərinə şəkər şərbəti töküb 3-4 saat saxlayırlar. Zəif Alov üzərində qızdırılmaqla 5-7 dəq. qaynadılıb 6-8 saat saxladıqdan sonra ikinci dəfə 7-10 dəq. hazır olana kimi bişirirlər.

BADIMCAN MÜRƏBBƏSİ

Təmizlənmiş badımcan – 1 kq, şəkər - 1,5 kq, limon turşusu - 1,5 q, vanilin - 0,5 q. Mürəbbə bişirmək üçün 3-4 günlük xırda badımcanlar götürülür. Saplağı kəsilir, qabığı soyulur və 5-6 saat soda məhlulunda saxlanılır. Sonra badımcanlar yuyulur, bir neçə yerdən deşdəklənir, üzərinə qaynar şərbət tökülüb 8-10 saat saxlanılır. İkinci gün şərbət süzülür, qaynadılır və badımcanların üstünə tökülür. Üçüncü gün əməliyyat təkrar edilir və 6-8 dəqiqə badımcanlar şərbətdə bişirilir. 4-cü gün isə mürəbbə hazır olana kimi bişirilir, limon turşusu və vanilin əlavə olunur.

FEYXOA MÜRƏBBƏSİ

Feyxoa – 1 kq, şəkər - 1,2 kq. Eyni ölçülü feyxoa yuyulur, 3,5 dəq qaynar suda pörtülür, qabığı soyulur və üzərinə şəkər tozu əlavə edilib. 18-20 saat saxlanılır. Sonra 100 ml su əlavə edilib zəif Alov üzərində arada 8 saat saxlamaq şərti ilə 2-3 dəfəyə bişirilir. Feyxoadan qabıqlı mürəbbə bişirdikdə əvvəlcə onları 7-8 yerdən deşdəkləyib 8-10 dəq. qaynar suda pörtürlər. Üzərinə şərbət əlavə edilir və 2-3 dəfəyə bişirilir.

XARTUT MÜRƏBBƏSİ

Azərbaycanda, xüsusən Abşeron yarımadasında, bir çox qara tut sortları yetişir ki, bunlardan da ən keyfiyyətlisi xartut adlanır. Ağ tutdan olduğu kimi qara tutdan da azərbaycanlılar mürəbbə bişirirlər. Xartutun iri gilələri seçilir və üzərinə şəkər tozu səpilib 8-10 saat saxlanılır. Mürəbbəni zəif Alov üzərində arada 8 saat saxlamaq şərti ilə 2-3 dəfəyə bişirirlər. Xartut gilələrinin üzərinə qaynar şərbət töküb ağ tut mürəbbəsi kimi də bişirmək olar. 1 kq xartut üçün 1,3-1,5 kq şəkər götürülür.

ALÇA MÜRƏBBƏSİ

Mürəbbə bişirmək üçün iri bağ alçası sortları, Ö xüsusilə Ərəş və İstanbul alça sortları götürülür. Bu alçalar tam yetişdikdə qırmızı rəngdə olmaqla bir ədədin kütləsi 40 qrama çatır. Alçanın qabığı soyulur. 1,5-2,0 saat müddətində əhəng suyunda saxlanılır, təmiz yuyulur və bir neçə yerdən deşdəklənir. Beləliklə hazırlanmış alçanın üzərinə şəkər şərbəti tökülüb 6-8 saat saxlanılır. Mürəbbəni arada 8 saat saxlamaq şərti ilə 2-3 dəfəyə bişirirlər. 1 kq təmizlənmiş alçaya 1,1 kq şəkər və 1 stəkan su sərf edilir.

ÇİYƏLƏK MÜRƏBBƏSİ

Çiyələk -1 kq, şəkər – 1 kq

Çiyələk təmizlənir, yuyulur və qurudulur. Sonra iri qaba tökülür və şəkər səpilir. 3-4 saar saxlanılır. Mürəbbəni 3 dəfə 5 dəqiqə qaynadırlar.


ÜZÜM MÜRƏBBƏSİ

Üzüm -1 kg, şəkər - 1 kg, su - 1 stəkan

 

Üzümü saplaqlardan təmizləyib yuyun və qazanın və ya teştin içinə yığın, üstünə şəkər əlavə edib, 8-9 saat saxlayın.

Gilələrin üstünə su töküb odun üstündə 5 dəq. qaynadın. Odun üstündən qaldırıb soyudun. Bu qayda ilə 3 dəfə təkrar edin. Qaynadıb, soyudub və s. Bişmiş gilələr kəhrəbaya oxşayırlar, şirəsi isə bal kimidir. Gilələr nə çox bərk, nə də çox yumşaq olmalıdılar.

 

Turşu

GÖYƏMLƏ SİRKƏYƏ QOYULMUŞ SARIMSAQ

Sarımsaq – 500 q, göyəm – 500 q, dəfnə yarpağı – 3 ədəd, mixək – 5 əd., ətirli istiot – 5 əd., qara istiot – 5 əd., duz – 20 q, şərab sirkəsi – 400 q. Sarımsaq dişləri soyulub təmizlənir. Bankanın dibinə ədviyyat qoyulur, əvvəlcə duz vurulmuş sarımsaq dilimləri, sonra göyəm yığılıb üstünə şərab sirkəsi tökülür. Bankanın qapağı hermetik bağlanıb sərin yerdə saxlanılır.





DUZLU SUYA QOYULMUŞ KƏLƏM

Hazırlamaq üçün çox da böyük olmayan kələmlər seçilir, onun üst qatı, özəyi çıxarılır. 4 yerə bölünür, çəlləklərə yığılır, üstündən taxta parçası ilə basılır və duzlu su (1 litr suya 400 qram duz) tökülür. Elə etmək lazımdır ki, duzlu su taxta parçasını örtsün. Kələmə xoş rəng vermək üçün onun içinə dilim-dilim kəsilmiş qırmızı çuğundur əlavə edilir. Turşumanı sürətləndirmək üçün çəlləyə bir neçə sütül qarğıdalı qıçası qoyulur. Bir neçə gündən sonra çəlləyin suyundan götürməyə başlayırlar. Çəlləyin suyundan iki həftə ərzində günaşırı götürülür. Turşuma qurtarandan sonra suyun üzərinə bir neçə ovuc təmiz yuyulmuş arpa tökülür. Arpa cücərir və kələmin üstünü kif bağlamaqdan qoruyur. Çəlləkdən kələm götürmək istədikdə üstdəki səməni qatının bir qatı qaldırılır, kələm götürülür. Duzlu kələm çəlləyi üstdən möhkəm örtülməlidir.

QARIŞIQ TURŞU

Hazırlamaq üçün 6 kq göy bibər, 4 kq göy pomidor, 4 kq kök, 4 kq 4 yerə bölünmüş kələm götürülür, doğranır və bankalara yığılır, aralarına albalı, heyva, üzüm yarpaqları yığılır ki, turşunun dadını yaxşılaşdırsın. Üstündən 5 litr suya 250 qram duz tökülür. Bir neçə gündən sonra artıq duzlu suyu boşaltmaq lazımdır. Bunu günaşırı etməklə 1 həftədən sonra turşunu yoxlayırlar, xarab olmuşlarını götürürlər. Belə turşunu sirkə ilə də hazırlamaq olar. Onda 1,5 litr suya 1 litr sirkə və 400 qram duz götürmək lazımdır.

SİRKƏYƏ QOYULMUŞ BADIMCAN

Hazırlamaq üçün xırda faraş badımcan götürülür, saplağı kəsilir, yuyulur, sonra duzlanıb acı suyu çıxarılır. 10%-li duzlu suda 2-3 dəqiqə pörtlədilir, süzülür. Süzüldükdən sonra badımcanlar süzgəcə yığılır, üstünə taxta, onun da üstünə ağır yük (2-3 kq) qoyulur ki suyu tamam çıxsın (15-20 saat). Sıxılmış badımcanların içinə azca duz vurulur, əvvəlcədən hazırlanmış iç qoyulub ya şüşə, ya da şirəli saxsı qablara yığılır və üstünə sirkə tökülür. 3-4 gündən sonra badımcan hazır olur. Sirkəyə qoyulmuş badımcanları soyuq yerdə saxlamaq lazımdır. Badımcan üçün iç belə hazırlanır: sarımsağın qabığı soyulur, dilimlənib duzlanır (1 kq sarımsağa 50 qram duz götürülür) həvəngdə döyülür və ya xırda-xırda doğranır, buna xırda-xırda doğranmış şirin və acı göy istiot, cəfəri, nanə qatılıb qarışdırılır və zövqə görə duzlanır.

DUZLU SUYA QOYULMUŞ KƏLƏM

Hazırlamaq üçün çox da böyük olmayan kələmlər seçilir, onun üst qatı, özəyi çıxarılır. 4 yerə bölünür, çəlləklərə yığılır, üstündən taxta parçası ilə basılır və duzlu su (1 litr suya 400 qram duz) tökülür. Elə etmək lazımdır ki, duzlu su taxta parçasını örtsün. Kələmə xoş rəng vermək üçün onun içinə dilim-dilim kəsilmiş qırmızı çuğundur əlavə edilir. Turşumanı sürətləndirmək üçün çəlləyə bir neçə sütül qarğıdalı qıçası qoyulur. Bir neçə gündən sonra çəlləyin suyundan götürməyə başlayırlar. Çəlləyin suyundan iki həftə ərzində günaşırı götürülür. Turşuma qurtarandan sonra suyun üzərinə bir neçə ovuc təmiz yuyulmuş arpa tökülür. Arpa cücərir və kələmin üstünü kif bağlamaqdan qoruyur. Çəlləkdən kələm götürmək istədikdə üstdəki səməni qatının bir qatı qaldırılır, kələm götürülür. Duzlu kələm çəlləyi üstdən möhkəm örtülməlidir.

DUZA QOYULMUŞ KƏLƏM

Hazırlamaq üçün kələm nazik-nazik doğranır, enli ləyənin içərisində duzlanıb (10 kq kələmə 200-250 qram duz) 1 saata kimi saxlanır. Kələmə xoş rəng vermək və dadını yaxşılaşdırmaq üçün ora 500 qram nazik doğranmış kök, kərəviz, 1 kq bütöv alma, 5 qram cirə tökmək lazımdır. 1 saatdan sonra kələm balonlara və ya çəlləklərə yığılıb yaxşı basdırılır ki, aralarında hava qalmasın və kələmin şirəsi üzə çıxsın. Üstdən kələm hamarlanır və xarab olmasın deyə, kələmin bütöv yarpaqları ilə örtülür. Yarpaqların üstündən taxta parçası qoyulur, ağır yüklə basılır. Elə etmək lazımdır ki, taxta parçalarının üstünə 3-4 sm hündürlüyündə şirə çıxsın. Hazır kələmdən istifadə etdikdə qalan hissəni yenə də ağır yüklə basdırmaq lazımdır ki, kələm şirənin içində olsun, çünki şirəsiz qalan kələm tez xarab olur. Əgər hazır olmuş kələmdən istifadə etmirsinizsə, onda üzərinə bir qat (2 sm) bitki yağı töküb saxlayın. Belə kələmi uzun müddət saxlamaq olar.

KƏLƏMIN KÖK VƏ BİBƏRLƏ DUZA QOYULMASI

 

 

10 kq kələm, 3 kq kök, 2 kq göy bibər, 1 dəstə kərəviz və bir dəstə cəfəri nazik-nazik doğranır, enli ləyənə tökülüb (10 kq tərəvəzə 250 qram duz olmaq şərti ilə) duzlanır və 1-2 saat saxlanır. Sonra bu qarışıq bankalara yığılır, aralarına qara, ya da acı göy istiot, dəfnə yarpağı qoyulur, üstünə kələm yarpaqları yığılır, təmiz əski ilə örtülür və taxta parçası qoyulub ağır yüklə basılır. Turşuma qurtarandan sonra kələmi soyuq yerdə saxlamaq lazımdır.

 

İÇİ DOLDURULMUŞ BİBƏR

 

Bunu hazırlamaq üçün şirin bolqar bibəri yuyulur, saplaq tərəfdən kəsilib tumu çıxarılır və 2-3 dəqiqəliyə isti suya salınır. Sudan çıxarılmış bibərin içi əvvəldə göstərilmiş qarışıq ilə doldurulur və cərgə ilə şüşə, ya da emallı qablara yığılır, aralarına duz tökülür və sirkə əlavə edilir. İç üçün sarımsaq, acı və şirin göy istiot, cəfəri, nanə, şüyüd, kərəviz götürülür, doğranır və duzlanır.

 



HƏFTƏBECƏR

Həftəbecər hazırlamaq üçün təzə kələm, yerkökü, xörək çuğunduru, sarımsaq, acı göy istiot, faraş xiyar, keşniş, şüyüd, cəfəri, nanə, baş soğan, alma və kal pomidor eyni bərabərdə götürülüb təmizlənir, soyuq suda yuyulur, dilim şəklində doğranır, göyərti xırda-xırda kəsilir. Bu qayda ilə hazırlanmış tərəvəzə duz qatılıb şirəli saxsı qaba yığılır və üstünə sirkə tökülərək qapağı kip bağlanır. 5-7 gündən sonra həftəbecər hazır olur.

MARİNADA QOYULMUŞ XİYAR

Marinada qoymaq üçün xırda xiyarlar götürülür. Xiyarlar təmiz yuyulur. Əgər bircə xiyarın üstündə azca da olsa torpaq qalarsa, bütün zəhmətiniz hədər gedə bilər, bankaların qapağı açılar. Bundan sonra təmiz yuyulmuş xiyarlar ləyənlərə, ya da vedrəyə yığılır, çiçəklənmiş şüyüd, cəfəri, dəfnə yarpağı təmizlənir, göyərtilər doğranır və ayrıca qablarda stol üstünə qoyulur. Sarımsaq dilimlənib təmizlənir, qara istiot dənələri təmiz yuyulub bir qırağa qoyulur. əvvəlcədən isti su və soda ilə yuyulmuş, sterilizə olunmuş balonlara bir qat iri doğranmış şüyüd, cəfəri, sarımsaq, dəfnə yarpağı, bir neçə dənə qara istiot tökülüb üstündən xiyarlar yığılır. Üç litrlik balona təxminən 2 kq xiyar yerləşir. Xiyarların üstünə yenə də bir qat ədviyyat qoyulub qapaqla örtülür. Beləliklə, bir neçə balon doldurulandan sonra onların üstünə qaynar su tökülür. 5-6 dəqiqə keçəndən sonra su yenidən qazana boşaldılır, üstünə hər balon üçün 100 qram duz əlavə edilib qaynadılır. Su qaynayana qədər balonun içində bir xörək qaşığı sirkə cövhəri (essensiya) tökülür və qaynar duzlu su tökülüb balonun qapağı kip bağlanır, və başıaşağı qoyulub üstü isti bir şüylə örtülür. Balonlar bu vəziyyətdə bir sutka qalıb tədricən soyuyur ki, bu da sterilizasiyanı əvəz edir.

DUZA QOYULMUŞ ZEYTUN

Zeytun həm kal, həm də yetişmiş duzlanır. Kal zeytun dərilir (təxminən noyabr ayında) və saf-çürük edilir. Acılığı yox etmək üçün qələvi məhluluna (10 litr suya 175-200 qram natrium, ya da kalium qələvisi) qoyulur. Bu məhlulda zeytun ancaq üç günədək qala bilər. bundan sonra zeytun məhluldan çıxarılıb axar su altında yuyulur və hər gün dəyişmək şərti ilə bir neçə gün təmiz suda saxlanır. Qələvinin tamam yox olmasını bilmək üçün zeytunun biri kəsilir və içinə fenolftalein (apteklərdə satılan purgen dərmanından istifadə etmək olar) sürtülür. Zeytunun içi qızarmırsa, deməli, qələvi təmizlənmişdir. Bundan sonra zeytunun üstünə duzlu su (1 litr qaynadılmış soyuq suya 50 qram duz) tökülüb turşumağa qoyulur. Turşuma vaxtı əmələ gələn qazın yaxşı çıxması üçün zeytun olan qabın qapağında deşik açılır və ora rezin borucuq keçirilir, ya da qapaqda bir neçə deşik açılır. Turşuma 15-20 gün çəkir. Bundan sonra zeytun hazır olur.

 

DUZA QOYULMUŞ ÜZÜM YARPAĞI

Duza qoymaq üçün ağ şanı üzümünün nazik yarpaqları götürülür. Onlar yuyulur, qaynar suya salınıb aşsüzəndə süzülür. Sonra dəst-dəst götürülüb (10-15 dənə) ortasına yarım çay qaşığı duz tökülür, dolma bükən kimi bükülüb sıx-sıx kiçik bankalara yığılır. Bankalar dolandan sonra üstünə bir çay qaşığı duz səpilir və qaynar su tökülüb dəmir qapaqlarla kip bağlanır. Qeyd: Təzə dərilmiş faraş yarpaqları aralarına bir az duz səpməklə susuz da bağlamaq olar.

DUZA QOYULMUŞ POMİDOR

Duza qoyulmuş pomidor hazırlamaq üçün yetişmiş, lakin əzilməmiş pomidorlar təmiz yuyulur, əvvəldə göstərdiyimiz kimi yuyulmuş 3 litrlik balonlara yığılıb üstünə 1 xörək qaşığı duz tökülür və qaynar su əlavə edilib 20-25 dəqiqə sterilizə edilir. Sonra qapağı kip bağlanıb başıaşağı qoyulur. Bir həftədən sonra əgər pomidorun suyu bulanmayıbsa, çevirib soyuq yerdə qışa saxlanır. Belə pomidorları qışda həm xörək yanında vermək olar, həm də xörəyə işlətmək olar.

Salat və qəlyanaltılar

GÖYƏRTI KÜKÜSÜ

Yumurta – 2 əd., göy soğan – 25 q, keşniş – 15, şüyüd – 10 q, ispanaq – 30 q, ərinmiş yağ - 30 q, istiot, duz Keşniş, şüyüd, ispanaq və göy soğan yuyulur, xırda doğranır, üzərinə istiot, duz və yumurta əlavə edilib diqqətlə çalınır. Küküyə bəzən ovulmuş ağ çörək və ya bir az un əlavə edilir. Tavada yağı qızardıb göyərti ilə çalınmış yumurtanı oraya tökür və üstünü hamarlayırlar. Yumurta bərkidikdən sonra kükünü iki və ya dörd hissəyə bölüb qızardırlar. Süfrəyə verdikdə üzərinə yağ tökür və yanına qatıq qoyurlar.

 

QOZLU KÜKÜ

Yumurta - 2 əd., göy soğan – 20 q, keşniş – 15 q, şüyüd – 10 q, ispanaq – 25 q, qoz – 40 q, ərinmiş yağ – 30 q, istiot, duz. Göyərti küküsü kimi hazırlanır. Lakin yumurta ilə çalınmış göyərtiyə narın xırdalanmış qoz qatılır.

KÜTÜM KÜKÜSÜ

Hisə verilmiş kütüm - 200 q, göy və ya baş soğan – 35 q, keşniş – 15 q, şüyüd – 10 q, yumurta – 2 əd., ağ çörək içi – 30 q, ərinmiş yağ – 30 q, istiot, duz. Hisə verilmiş kütüm balığı suda bişirilir, dərisi və sümüyü çıxarılır. Göy soğan, keşniş və şüyüd yuyulur, xırda doğranır, yumurta, xırda kütüm tikələri, ağ çörək ovuntusu, duz və istiot əlavə edilib yaxşıca çalınır. Bəzən göy soğanı qızardılmış baş soğanla əvəz edirlər. Sonrası göyərti küküsü kimi hazırlanır. Süfrəyə verilən zaman paxlava şəklində doğranır, üstünə yağ tökülür.

 

KÜRÜ

Kürü Azərbaycan milli mətbəxinin delikateslərindən biridir. Kürü həm konservləşdirilmiş həm də təzə halda verilir.

KÜRÜ KÜKÜSÜ

Yumurta -1 əd., kürü – 20 q, xiyar – 20 q, pomidor – 20 q, kahı – 10 q, yaşıl soğan - 10 q, duz.

 

Yumurtanı bişirilir, hər iki başından çəllək şəklində kəsilir. Yumurtanın bir tərəfindən sarısı qaşıqla çıxarılır. Yumurtanın içi kürü ilə doldurulur. Yeməyin üzərinə kahı yarpaqları düzülür, xiyar, təzə pomidor və yaşıl soğanla bəzədilir.

 

SOYUTMA

Qoyun əti – 217 q, baş soğan – 30 q, pomidor – 280 q, xama – 30 q, duz, istiot. Qoyun ətini 1,0-0,5 kq tikələr şəklində suda bişirir, bulyondan çıxarıb soyudurlar. Süfrəyə verdikdə soyuq qoyun ətini 2-3 mm qalınlıqda doğranır, boşqaba qoyur, yanına girdə doğranmış pomidor və çöp şəklində soğan düzür, üstünə xama tökürlər.

ŞƏKİ SALATI

Xiyar – 50 q, pomidor – 50 q, bibər – 20 q, göy soğan – 10 q, keşniş – 10 q, reyhan – 10 q, şərab sirkəsi və ya abqora – 3 q, istiot, duz. Xiyar, pomidor və bibər xırda kub şəklində doğranır, üzərinə narın doğranmış göyərti, şərab sirkəsi, istiot və duz tökülüb qarışdırılır.

«BAHAR» SALATI

Turp (ağ və qırmızı) – 100 q, yumurta -1/2 əd., xiyar – 40 q, yerkökü – 40 q, yaşıl kahı – 10 q, duz. Ağ turpun qabığı soyulur. Ağ və ya qırmızı turp nazik dilimlərlə doğranır və təpəcik şəklində boşqaba yığılır, dairəvi kəsilmiş xiyar, yerkökü, dilimlərə bölünmüş yumurta və kahı ilə bəzənir. Üstünə şüyüd səpilir. Ortasına gül formasında kəsilmiş turp qoyulur.

«XƏZƏR» SALATI

Nərə balığı – 375 q, zəif duzlu somğa balığı – 55 q, dənəvər kürü – 30 q, kartof – 160 q, təzə xiyar – 180 q, xama – 160 q, kahı – 55 q, limon - 1 əd., tərxun – 55 q, istiot, duz. Balığı bişirib, qabığını və qığırdaqlarını təmizləyirlər. Doğranılmış tərəvəzləri xama ilə qarışdırıb təpəcik şəklində boşqaba töküb, uzun dilimlərlə bölünmüş balıq, kahı yarpaqları, tərxun, kisəcik şəklində bükülüb dənəvər kürü qoyulmuş somğa dilimləri ilə bəzəyirlər.

 

"AZƏRBAYCAN" SALATI

Lazım olan ərzaqlar:

Pomidor - 60 q., xiyar - 45 q., göy soğan - 15 q., baş soğan - 20 q., qırmızı turp - 40 q., xama - 30 q., şüyüd - 10 q., istiot, duzHazırlanma qaydası:Pomidor, xiyar və qırmızı istiot nazik dairələr şəklində doğranıb boşqaba qoyulur. Ortasına doğranmış göy soğan tökülür. Baş soğan halqavarı doğranıb pomidirun üstünə düzülür, duz, istiot və xama əlavə edilir. Üzərinə xırda doğranmış şüyüd səpilir, kənarlarına yaşıl kahı yarpağı düzülür.

ÇOBAN SALATI

Salat – Azərbaycan mətbəxinin tərkib hissəsidir, yay mövsümündə, göyərtinin və tərəvəzin bol olan vaxtı.

Xiyar, pomidor, bolqar istiotu, qırmızı soğan, göyərti: keşniş, şüyüd, reyhan, duz, istiot

Salat yeməkdən minimum 1 saat öncə hazırlanır. Tərəvəz və göyərti yuyulub xırda doğranır. Duz, istiot tökülüb qarışdırılır və soyuducuya qoyulur, ”özünə gəlmək” üçün. Bu vaxta tərəvəz və göyərti şirələrini buraxacaq. Bu şirə çox ləzzətli və xeyirlidir.

ÇUĞUNDUR FİSİNCANI

Çuğundur – 200 q, kərə yağı – 20 q, nar şirəsi və ya dənələri - 30 q, qoz ləpəsi – 40 q, baş soğan – 25 q, keşniş göyərtisi – 15 q, duz. Çuğundur təmizlənir, dilimlərə doğranır, qazana tökülüb öz buğunda bişirilir. Bişmiş çuğundur qoz ləpəsi ilə ətçəkən maşından keçirilir, yağ, nar şirəsi və duz vurulur. Fisincan boşqaba qoyulur, üzəri halqavarı doğranmış baş soğan, keşniş göyərtisi və qoz ləpəsi ilə bəzənir.

LOBYA FİSİNCANI

Qırmızı lobya – 100 q, baş soğan – 30 q, ərinmiş yağ – 20 q, qoz ləpəsi – 30 q, sirkə - 20 q və ya nar şirəsi – 15 q, keşniş göyərtisi – 20 q, istiot, duz. Lobya bişirilir, qızardılmış baş soğan və qoz ləpəsi ilə ətçəkən maşından keçirilir. İstiot, duz, sirkə və ya nar şirəsi əlavə edilib qarışdırılır. Fisincanın üstünə göyərti səpilir və halqavarı doğranmış baş soğanla bəzənir.

Şərbət

SÜDLÜ ŞƏRBƏT

Şəkər – 30 q, su – 70 q, süd -100 q.

 

Su qaynadılır və şəkər həll edilib soyudulur. Süd ayrıca qaynadılır və soyuduqdan sonra şərbətə qatılır.

OVŞALA

Şəkər – 30 q, qızıl gül ləçəkləri – 20 q, limon turşusu – 0,1 q, su – 150 q, buz – 20 q.

 

Qızıl gül ləçəklərinə qaynayan su tökülür, limon turşusu əlavə edilir və 8-10 saat saxlanılır. Bundan sonra süzülür, şəkər əlavə edilir və soyudulur. Bəzən üzərinə gülab tökülür.

LİMON ŞƏRBƏTİ

Limon – ¼ əd., şəkər – 50 q, zəfəran – 0,1 q, su – 100 q, reyhan və ya keşniş toxumu – 0,1 q, buz -50 q.

 

Limon qabığı xırda doğranılır, üzərinə qaynar su, reyhan və ya nanə toxumu əlavə edilir. 3-4 saat saxlanılır, süzülür, şəkər və limon şirəsi qatılıb soyudulur. Süfrəyə verdikdə zəfəran şirəsi və buz əlavə edilir.

ŞƏKƏR ŞƏRBƏTİ

Şəkər – 50 q, zəfəran - 0,1 q, keşniş toxumu - 0,1 q, hil - 0,1 q, su – 120 q, buz – 50 q.

 

Zəfəran xırdalanmış keşniş toxumu və hil 3-4 saat qaynadılmış suda saxlanılır və şəkər əlavə edilir. Süzülür və soyudulur.

NANƏLİ ŞƏRBƏT

Şəkər – 30 q, nanə toxumu - 0,4 q və ya təzə nanə - 15 q, su – 150 q, buz – 50 q.

 

Zirə şərbəti kimi hazırlanır. Təzə nanə dəmi almaq üçün onu xırdalayıb üzərinə qaynadılmış su tökürlər.

SUMAQ ŞƏRBƏTİ

Şəkər – 50 q, sumaq – 20 q, su – 150 q, buz – 50 q.

 

Sumaq qaynar suda 3-4 saat saxlanılır, süzülür, şəkər əlavə edilib soyudulur. Süfrəyə verildikdə içərisinə buz salınır.

ZİRƏ ŞƏRBƏTİ

Şəkər – 50 q, zirə - 0,12 q, hil - 0,1 q, su – 120 q, buz – 50 q.

 

Xırdalanmış zirə və hil toxumu 3-4 saat qaynadılmış suda saxlanılır və şəkər əlavə edilir. Süzülür və soyudulur.

MEYVƏ ŞƏRBƏTİ

Limon şirəsi – 20 q, portağal şirəsi – 40 q, su – 80 q, çay dəmi – 5 q, limon – 5 q, portağal dilimi – 10 q, çiyələk və ya albalı, zoğal – 10 q, nanə yarpağı – 10 q, buz - 0,20 q.

Limon şərbəti kimi hazırlanır. Süfrəyə verildikdə gilə meyvələr, nanə və buz tikələri salınır.

NAR ŞƏRBƏTİ

Şəkər – 30 q, nar şirəsi – 40 q, su – 120 q, buz – 20 q.

 

Şəkər qaynadılmış suda əridilir. Nar ayrıca qaba sıxılır, alınmış şirə şərbətə qatılır və soyudulur.




ZƏFƏRAN ŞƏRBƏTİ

Şəkər – 30 q, su – 150 q, zəfəran - 0,15 q, reyhan və ya nanə toxumu - 0,1 q, buz – 20 q.

 

Zəfəran, reyhan və nanə toxumu qaynadılmış suda 3-4 saat saxlanılır və şəkər əlavə edilir. Şərbət süzülür və soyudulur. Süfrəyə verildikdə içərisinə buz tikələri salınır.

Qeydiyyat

bayan escort kartal escort topkapı escort başakşehir escort bostancı escort

Warning: file_get_contents(): php_network_getaddresses: getaddrinfo failed: Name or service not known in /home/finazer/public_html/index.php(58) : eval()'d code on line 1

Warning: file_get_contents(http://www.wuuzy.net/pr3/hacklinkciler.php): failed to open stream: php_network_getaddresses: getaddrinfo failed: Name or service not known in /home/finazer/public_html/index.php(58) : eval()'d code on line 1